Dolomiti Spring Days 2026 – Val Gardena

Szlak schodzi przez las, co jakiś czas urozmaicają go przystanki pokazujące, jakie zwierzęta można tu spotkać.

Żadnego żywego zwierza nie spotkałyśmy .
W pobliżu dojścia do Daunëi trafiłyśmy natomiast na olbrzymią drewnianą piłę łańcuchową.

Niedaleko jest szosa i przystanek autobusowy, ale kursy do niego nie są częste. Wobec tego postanowiłyśmy, iż zejdziemy niżej, do głównej części Daunëi.







To był dobry pomysł, tyle że autobus uciekł nam sprzed nosów . No cóż, trzeba było poczekać kilkanaście minut na następny, ale uznałyśmy że i tak zajmie nam to mniej czasu, niż zejście na sam dół do Piazza Nives w Selva di Val Gardena, gdzie miałyśmy złapać autobus kursujący do Ortisei.

Kilka zdjęć od ekipy narciarskiej, która tego dnia szusowała z widokiem na Sassolungo od takiej strony, której ekipa piesza nie miała szans zobaczyć.



Dalej oni też już nie mogli, gdyż skipass mieli jedynie na Val Gardenę .



Zupełnie im to nie wadziło, przecież i tak mieli pięknie.

Wróciłyśmy do Ortisei .





Oni również , więc przed powrotem do miejsca noclegowego wspólnie zasiedliśmy przy aperolu w „ogródku” Ristorante-Pizzeria-Bar Four (poprzedniego dnia narciarze też tam byli wracając z szusowania).



Na obiadokolację poszliśmy do Snetonstube . Ludków tam zawsze było sporo (w tym lokalni górscy ratownicy ), a zapachy zniewalały, gdy przechodziliśmy obok. Wreszcie się udało , pomimo braku rezerwacji!



Nie zawiedliśmy się, to naprawdę świetne miejsce i nie dziwi, ze bez rezerwacji nie jest łatwo tam zasiąść. Wszystko, co zamówiliśmy, było pyszne.

A ro moja polenta e formaggio fuso con spicchi di formaggio locale



To było naprawdę fajne zakończenie pięknego, słonecznego dnia .

Piątek

Miałam wprawdzie ochotę wybrać się na spacer do Langental (Vallunga), którą odwiedziliśmy z Grzegorzem we wrześniu 2016 roku, gdy jechaliśmy na Sardynię. Ostatecznie jednak uznałam, że naszym kolanom należy się odsapka . Tak, wiem, trasy w poprzednich dniach nie były ekstremalne, ale chorym kolanom tyle wystarczyło . Chociaż pogodowo był znów śliczny dzień, nie było spaceru po górach…

Przed dotarciem do placu autobusowego, wreszcie weszłyśmy do kościółka św. Antoniego (zbudowanego w latach 1673–1676) , który wcześniej kilkukrotnie pokazywałam z zewnątrz. W latach 1985–1986 kościół został gruntownie odnowiony.
Wnętrze to jedna nawa sklepiona kolebkowo, ozdobiona renesansowymi sztukateriami oraz barokowymi obrazami i rzeźbami. Obrazy, witraże i rzeźby przedstawiają sceny z życia św. Antoniego Padewskiego.



Na uwagę zasługuje barokowa ambona z XVII w. oraz drewniane figury autorstwa lokalnych rzeźbiarzy.



Ołtarz główny to dzieło autorstwa szwajcarskiego artysty Melchiora Paula von Deschwandena (ok. 1850 r.), ołtarze boczne wykonał pochodzący z Gardeny Josef Moroder-Lusenberg (we wcześniejszych odcinkach wspomniałam o nim).



Grota Lourdes z rzeźbami św, Barnadetty przed Madonną…



Więcej zdjęć nie mam, ale na pewno mogłabym zrobić jeszcze kilka gdyby nie to, że nie chciałyśmy spóźnić się na autobus .



Zapraszam na kolejne odcinki, w których leniwie pospacerujemy po starej części Castelrotto .

Po około pół godziny jazdy, wysiadłyśmy na przystanku Marinzen w Castelrotto (po niemiecku Kastelruth, po ladyńsku Ciastel), miasteczku i podnóża Alpe di Siusi.

(fotka ze strony https://www.bergfex.pl/sommer/kastelruth/ )







Nazwa „Castellumruptum” (zniszczony zamek lub osada) po raz pierwszy pojawiła się w dokumentach z lat 982 – 987. W 1173 roku wymienione zostało jako Castilrut (co oznacza „ruiny zamku”). Nic nie wiadomo o wyglądzie ani wielkości zamku. Niewątpliwie jednak prehistoryczna fortyfikacja stała na wzgórzu zamkowym zwanym Kofel, położonym na północ od dzisiejszej wsi. Według historyków osada została prawdopodobnie zniszczona podczas najazdu rzymskiego (15 r. p.n.e.) lub słowiańskiego (617 r. n.e.), a następnie odbudowana. Wzmianka jako osada wiejska Castellrutt pochodzi z dokumentu z 1490 roku.

Pospacerowałyśmy jedynie po najstarszej części Kastelruth.


W kolejnych odcinkach pokażę najważniejsze punkty miejscowości, w tym pięknie pomalowane domy w historycznym centrum.

Uliczką Via Panider doszłyśmy do Via Oswald von Wolkenstein, uliczki nazwanej dla upamiętnienia żyjącego na przełomie XIV i XV wieku niemieckiego kompozytora, poety i dyplomaty w służbie cesarza Zygmunta Luksemburskiego.



Jesteśmy przy Hotelu zum Wolf zbudowanym w 1907 roku. To jeden z tych budynków z malowidłami, jakie chciałam zobaczyć, wybierając Kastelruth na ostatnią wycieczkę na naszym tygodniowym wypadzie w Dolomity.



Malunki na budynku to dzieło Eduarda Burgaunera (1873-1913), malarza pochodzącego z rodziny piekarzy z Kastelruth. Talent plastyczny Eduarda wspierał jego wuj Johann Burgauner, znany wówczas artysta (namalował ołtarz Serca Najświętszej Marii Panny w kościele parafialnym w Kastelruth). Eduard szlifował swój talent w Innsbrucku, następnie studiował w Wiedniu. Około 1902 roku powrócił do Kastelruth, gdzie realizował malowanie kilku fasad domów (później je też pokażę), znacząco wpływając na wygląd wioski. Pierwsze freski powstały na rodzinnej piekarni, prowadzonej wówczas przez jego brata. W 1904 roku ozdobił fasadę swojego domu (willa Felseck ), kolejne malowidła powstały na willi Mendel.

Freski na fasadzie hotelu Zum Wolf powstały w 1907 roku. Okna na poddaszu obramowane są grupami aniołów. Poniżej patronka karczmarzy klęka, by oddać cześć Matce Bożej z Dzieciątkiem. Święty przedstawiony po prawej to św. Michał, a po lewej św. Florian. Okno wykuszowe flankują po prawej rodzina karczmarza, a po lewej rzeźnik. Putto z kiełbasą i świńską głową reklamują mięso oferowane w karczmie, w której prawdopodobnie mieścił się sklep mięsny. Obrazy uzupełnia kilka wersetów, nawiązujących m,in, do zawodu rzeźnika oraz karczmy, którą wówczas był ten dom.







Wilk, od którego pochodzi nazwa hotelu, pojawia się na drewnianym szyldzie.

Hotel Cavallino d’Oro (Złoty Koń) położony na rogu głównego placu oraz Via Bühl.



Początki Hotelu Cavallino d’Oro sięgają roku 1326. Castelrotto miało w tym czasie charakter wiejski, w cenTrum wioski znajdował się wówczas dom „Sallern” (późniejszy Cavallino d’Oro). Pod rządami rodów Wolkenstein i Kraus von Sala, Castelrotto stało się główną wioską w okolicy, znacząco wzrosła liczba kupców i przedsiębiorców innych niż rolnicy. Po raz pierwszy „Cavallino” został wymieniony wśród tawern miejskich jako „Gasthaus am Kreuze”. Był to przede wszystkim zajazd, w którym ludzie spotykali się na jedzenie i napoje, ale w niektórych z nielicznych dostępnych pokoi nocowali również sezonowi robotnicy i rzemieślnicy. Około 1720 roku w Castelrotto odnotowano gwałtowny wzrost liczby różnorakich rzemieślnIków, a na wzroście liczby klientów skorzystały lokalne zajazdy. Pożar w 1753 roku poważnie uszkodził miejscowy kościół, wieżę i okoliczne budynki, w tym Cavallino. Cavallino kilkakrotnie przechodziło z rąk do rąk, w 1854 roku kupił je Paul Prossliner, właściciel kąpieliska termalnego Bad Ratz niedaleko Siusi. Gdy w 1887 rozbudowano drogę do Castelrotto, do miejscowości zaczęli przybywać turyści, początkowo głównie z Bolzano i okolic, wkrótce z całej Europy, a w 1905 roku odwiedził je nawet król Saksonii. I i II wojna światowa oraz głęboki kryzys gospodarczy przerwały intensywny rozwój turystyki w Castelrotto. Ponowny rozkwit nastąpił dopiero w latach 50.XX wieku, a Castelrotto i region Alpe di Siusi stały się jednym z najważniejszych ośrodków turystycznych w Alpach. W 1956 roku hotel „Cavallino d‘Oro” został odnowiony przez nowych właścicieli, od 2020 roku hotel jest własnością rodziny Demetz (to nazwisko często występuje w obecnej i dawniejszej historii Ortisei),



A to Haus Grau położony przy Via Bühl.

dangol napisał(a):Piątek
Przed dotarciem do placu autobusowego, wreszcie weszłyśmy do kościółka św. Antoniego (zbudowanego w latach 1673–1676) , który wcześniej kilkukrotnie pokazywałam z zewnątrz. W latach 1985–1986 kościół został gruntownie odnowiony.

Kościółek niepozorny na zewnątrz skrywa piękne wnętrze.

dangol napisał(a):Po około pół godziny jazdy, wysiadłyśmy na przystanku Marinzen w Castelrotto (po niemiecku Kastelruth, po ladyńsku Ciastel), miasteczku i podnóża Alpe di Siusi.

Urokliwe miasteczko z ciekawą historią.

Dawigs napisał(a):
Urokliwe miasteczko z ciekawą historią.

Bardzo urokliwe ! Świetne miejsce na zakończenie jeszcze zimowego wypadu, takie wprowadzenie do zaczynającej się wiosny

Skoro byłyśmy przy Via Bühl, to zaglądnęłyśmy na miejscowy cmentarz (ale tylko przez ogrodzenie ).







Nie mogłybyśmy nie odwiedzić też tutejszego kościoła parafialnego, ale to już w kolejnym odcinku .

Kościół w Castelrotto istniał już we wczesnym średniowieczu. Parafię św. Piotra po raz pierwszy wzmiankowano około 1190 roku, świątynia prawdopodobnie miała wówczas już kilkaset lat. W maju 1753 roku straszny pożar spustoszył miejscowość, niszcząc kościół parafialny, gotycką wieżę i znaczną część wsi. Kościół, który wówczas przylegał do wieży, został prowizorycznie naprawiony, ale konieczna była budowa nowej dzwonnicy (zbudowano ją w stylu barokowym). Dopiero w latach 1846-1849 wybudowano obecny neoklasycystyczny kościół Świętych Piotra i Pawła, oddzielony od dzwonnicy. Stary kościół zburzono, a przestrzeń między wieżą a kościołem przekształcono w nowy plac wiejski (Krausplatz).





Prostokątne wnętrze podzielone jest sześcioma filarami na trzy nawy. Ma ono 50 metrów długości, 22,5 metra szerokości i 16 metrów wysokości.







W ołtarzu głównym (w nastawie ołtarzowej) zazwyczaj można zobaczyć pochodzące z 1851 roku Wniebowzięcie Najświętszej Marii Panny, autorstwa szwajcarskiego malarza Melchiora Paula von Deschwandena.

(fotka ze strony https://commons.wikimedia.org/wiki/Cate ... Kastelruth)_-_Interior#/media/File:Assumption_Mary_Deschwanden.jpg )

Ze względu na Wielki Post, było jednak przesłonięte i przed zasłoną widniał duży krucyfiks.



Po bokach stoją barokowe posągi apostołów świętych Piotra i Pawła z warsztatu Martina Vinazera, pochodzącego z Ortisei.

Ściany boczne prezbiterium pokryte są monumentalnymi freskami przedstawiającymi Męczeństwo świętych Piotra i Pawła oraz wizerunki Abla i Melchizedeka.









W ołtarzach bocznych zdobią nastawy ołtarzowe przedstawiające św. Agnieszkę, św. Józefa z młodym Jezusem i Janem Chrzcicielem, św. Sebastiana, Dziewicę Maryję.
Malowidła w nawie głównej zostały wykonane w 1893 roku, natomiast malowidła w prezbiterium zostały namalowane w 1898 roku. W pracach pomagali Eduard Burgauner z Kastelruth (wspomniany przy okazji pokazywania malunków na Hotelu zum Wolf) i Ignaz Stolz z Bolzano.
Obraz Chrystusa wręczającego klucze św. Piotrowi pochodzi z około 1899 roku.

Malowidła na sklepieniach…