Dolomiti Spring Days 2026 – Val Gardena

Wróciłyśmy do Ortisei. To już ostatnie popołudnie naszego wypadu w Dolomity.

Ładny dom przy Streda Rezia…





Nieco dalej przy tej ulicy stoi zabytkowa Villa Venezia, którą zaprojektował i zbudował (1903-1905) rzeźbiarz Johann Baptista Moroder-Lusenberg. Tu był jego dom i pracownia.



W 1933 roku Konrad Moroder, syn Johanna Baptisty, odziedziczył willę, która była w dość kiepskim stanie technicznym i dodatkowo obciążona długami. Na początku lat 60. XX wieku, w okresie pierwszego po wojnie boomu budowlanego w dolinie, zaistniało ryzyko wyburzenia podupadającego domu. Silna więź rodzinna z domem dziadka i pradziadka uchroniła willę przed całkowitą rozbiórką czy też niezgodną ze stylem przebudową. Budynek jest obecnie w bardzo dobrym stanie i jest wpisany na listę zabytków.



Wysoka na 5,30 m figura rzymskiego wodza Druzusa (w 15 r. p.n.e. podbił Retów zamieszkujących Tyrol od VI wieku p.n.e. ) stanęła przed willą w 1904 roku. Pomysł wyrzeźbienia tej postaci historycznej Johann Baptista Moroder-Lusenberg zawdzięczał swojemu bratu, Wilhelmowi Moroderowi-Lusenbergowi, badaczowi historii regionu, który przybliżył mu postać Druzusa oraz towarzyszący jej kontekst historyczny.



Rzeźba była pierwotnie drewniana. Aby zapewnić jej przetrwanie, w 2001 roku odlano ją w brązie.

Ostatnie spojrzenie na kościółek św. Antoniego…



Tym razem nie poszłyśmy głównym deptakiem, wybrałyśmy równoległą boczną uliczkę.







W kolejnym odcinku będzie wnętrze kościoła parafialnego św. Ulryka, które jakoś do tej pory nie doczekało się odwiedzin. Jakże opuścić Ortisei nie zaglądając do tego kościoła ?

dangol napisał(a):Kilka fotek z autobusu – trasa malownicza, ale kręta i mało sprzyjająca robieniu zdjęć.

Mimo nie sprzyjających okoliczności zdjęcia wyszły ładne .

Dawigs napisał(a):
Mimo nie sprzyjających okoliczności zdjęcia wyszły ładne .

Te z przystanków , o ile był jakiś wart uwiecznienia widok przez szybę. Widoczki na Ortisei i Secedę były łatwiejsze do złapania , bo było troszkę mniej zakrętów szosy.

Chiesa di Sant'Ulrico e dell'Epifania del Signore poświęcona jest zarówno Objawieniu Pańskiemu jak i świętemu Ulrykowi z Augsburga, urodzonemu w 890 roku, zmarłemu w 973 roku. Świętym został już w 993 roku, patronuje winiarzom, rybakom i podróżującym.

Parafialny kościół św. Ulryka w Ortisei został zbudowany w latach 1792–1796 w stylu neoklasycystycznym z elementami barokowymi. Zastąpił świątynię średniowieczną z XIV wieku (stała w obecnej najniższej części cmentarza przy kaplicy św. Anny). Na początku XVI wieku był to główny kościół w dolinie, tu odprawiano większość mszy i nabożeństw. Wkrótce jednak przestał odpowiadać potrzebom szybko rozwijającego się miasta.

Kościół parafialny św. Ulryka pierwotnie miał tylko jedną nawę i dzięki około 400 miejscom siedzącym oferował wystarczająco dużo miejsca dla ówczesnej ludności. Jednak w 1907 roku populacja parafii wzrosła do około 2000 osób i kościół nie spełniał już nowych wymogów, dobudowano więc transept i dwie duże nawy boczne z kaplicami poświęconymi Najświętszemu Sercu Jezusa i Matce Bożej Różańcowej. W latach 1982 -1986 nastąpiła kompleksowa renowacja elewacji i wnętrza kościoła, w ramach której świątynia m.in. została pokryta nowym dachem krytym gontem, wykonanym z drewna modrzewiowego. W 2013 roku przeprowadzono prace remontowe wieży kościelnej, a na placu kościelnym przed zakrystią odnowiono i rozbudowano pomieszczenia podziemne o zaplecze sanitarne

(fotka z 2025 r.)


Kościół ma konstrukcję krzyża łacińskiego. Dwukolorowa fasada zwieńczona jest tympanonem. Portal, lekko wyniesiony ponad poziom ulicy, poprzedza portyk, na którego spadzistym dachu widnieje inskrypcja dedykacyjna oraz trzy barokowe posągi: dwóch aniołów trzymających Ewangelię i tablice Prawa oraz centralnej postaci trzymającej kielich. Dzwonnica w kształcie cebuli wznosi się po prawej stronie, niedaleko półkolistej apsydy.

We wnętrzu jest mnóstwo barokowych malowideł i liczne drewniane rzeźby świętych autorstwa artystów z Val Gardeny (m.in. takich twórców jak Josef Moroder Lusenberg , Rudolf Moroder Lenert , Ludwig Moroder , Ferdinand Demetz , Johann Baptista Moroder).





Figura św. Ulryka autorstwa Ludwiga Morodera (1938 r.)





Każdy z witraży okiennych zawiera okrągłą tarczę z głową jednego z Dwunastu Apostołów.

(fotka z wikipedii)

Witraże w kaplicy Najświętszego Serca Jezusa przedstawiają św. Jana Chrzciciela i św. Annę, a w kaplicy MB Różańcowej - Jezusa i Maryję.

Stacje Drogi Krzyżowej wykonane z odlewanego kamienia są dziełem Ferdinanda Demetza i Franza Tavelli.

W 1798 roku zostały zbudowane pierwsze organy z 23 rejestrami, zastąpione w 1910 roku organami z 25 rejestrami. W roku 2010 ukończono budowę nowych organów składających się z 2000 piszczałek. Organy te mają w pełni mechaniczną akcję, 31 rejestrów brzmieniowych, z czego 7 to rejestry stroikowe. Długość rur waha się od 2 cm do 5 m.



Król Dawid na emporze organowej to dzieło z 1910 roku, które wykonał Johann Baptist Moroder-Lusenberg.

dangol napisał(a):We wnętrzu jest mnóstwo barokowych malowideł i liczne drewniane rzeźby świętych autorstwa artystów z Val Gardeny (m.in. takich twórców jak Josef Moroder Lusenberg , Rudolf Moroder Lenert , Ludwig Moroder , Ferdinand Demetz , Johann Baptista Moroder).

Piękne wnętrze.

dangol napisał(a):Każdy z witraży okiennych zawiera okrągłą tarczę z głową jednego z Dwunastu Apostołów.

Judasz też był?

Dawigs napisał(a):
Judasz też był?

Identyfikacji nie przeprowadzałyśmy, ale skoro było 12 na witrażach, to i on być musiał.

Ołtarz główny z oczywiście w Wielkim Poście zasłoniętym obrazem.



Ołtarzowy obraz Pokłon Trzech Króli adorujących Dzieciątko namalował w 1888 roku Josef Morder-Lusenberg.

(fotka z wikipedii)

Po lewej i prawej stronie ołtarza znajdują się figury św. Ulryka i św. Wolfganga, biskupów Augsburga i Ratyzbony, wyrzeźbione przez Johanna Dominika Demetza około 1890 roku. Na filarach prezbiterium znajdują się cztery gipsowe posągi ewangelistów naturalnej wielkości, stworzone przez Johanna Dominika Mahlknechta-Rainella w 1959 roku dla tego kościoła, ale nigdy nieodlane z brązu.

Ołtarze boczne na filarach nawy głównej to ołtarz Maryjny oraz ołtarz św. Józefa. Figurę Matki Boskiej wyrzeźbił Josef Moroder-Lusenberg



(fotka z wikipedii)

Boczna kaplica poświęcona Sercu Jezusowemu …

Kopułę w kruchcie i trzy kopuły w nawie głównej ozdobił freskami tyrolski malarz Franz Xaver Kirchebner i jego brat Josef.









W 1870 roku kolejne malowidła sufitowe w prezbiterium wykonał Josef Barth Starszy z Brixen, a w latach 1985–1986 kaplice boczne zostały ozdobione freskami przez Sebastiana Pfeffera .

Na placu obok kościoła znajduje się Kaplica Poległych w I wojnie światowej zaprojektowana w stylu secesyjnym przez prof. Adolfa Keima. W kaplicy znajduje się Pieta z 1921 roku autorstwa Ludwiga Morodera oraz najstarszy dzwon w Val Gardenie, pochodzący prawdopodobnie z XIII wieku.



(fotka z wikipedii)

Zakończyłyśmy zwiedzanie i ruszyłyśmy do naszego miejsca noclegowego, aby tam zaczekać na narciarzy.

Figurka przed ratuszem…



Ostatnie widoczki z okna (rano nie będzie do tego głowy )…

Kilka fotek z ostatniego, pięknego narciarskiego dnia pozostałej trójki.







Po takim dniu, chęć powrót za rok jest wielka! Ale co z tego będzie?

Na „teraz” zostaje ostatnia obiadokolacja w miejscu, w którym byliśmy już dwukrotnie. Wybieram porcję dziecinną spaghetti aglio e olio, gdyż tym razem koniecznie muszę zjeść deser . Jedyne miejsce w ciągu tego tygodnia, w którym na stałe w menu była panna cotta, na dodatek w całkiem niezłym wydaniu.

Ostatni spacerek…









Rok wcześniej również był spacer wieczorny na zakończenie

Kilka fotek z drogi powrotnej…













Zostały wspomnienia .