Słowacja Osiołkiem i nie tylko ;)

wiola2012 napisał(a):

piotrf napisał(a):Cerkwie to po zamkach , fortach , cmentarzach z I wojny światowej , kanionach i wodospadach kolejny mój "bzik" , w Polsce odwiedziłem chyba wszystkie , po słowackiej i ukraińskiej stronie jeszcze mi zostało kilka drewnianych kościołów i cerkwi

Trochę dużo tych "bzików" . Może wynika to z racji imienia, które nosisz. Mój syn, też Piotr, również ma wiele różnorodnych zainteresowań .

Coś w tym jest. Mój syn, również Piotr, też ma sporo różnych zainteresowań.

piotrf napisał(a):Super że się tam wybieracie , ... Mam też taką mapkę , mam nadzieję , że będzie pomocna i coś wybierzecie

Dziękuję bardzo . Na pewno skorzystamy.

Cerkiewki - rewelacja! Kiedyś - gdy jeszcze ciągle jeździliśmy na nasze Roztocze Wschodnie - każda cerkiewka była przeze mnie bardzo dokładnie obejrzana
,

Słowackie cerkiewki piękne , ale te w naszych Bieszczadach i Beskidzie Niskim są równie urokliwe. Gdybym mieszkała tak blisko tych cudowności, jak Ty Piotrze, to na 100% byłby to mój bzik .
Zwiedzanie podlaskich cerkwi miałam zaplanowane na 2024 rok, ale komplikacje zdrowotne wypadły akurat w terminie planowanego wypadku. Co się odwlecze... Słowackich jeszcze nie planowałam, ale zachęta w Twojej relacji jest wielka

megidh napisał(a):

wiola2012 napisał(a):Trochę dużo tych "bzików" . Może wynika to z racji imienia, które nosisz. Mój syn, też Piotr, również ma wiele różnorodnych zainteresowań .

Coś w tym jest. Mój syn, również Piotr, też ma sporo różnych zainteresowań.

Gosiu , myślę że to dobrze , bo w takim przypadku trudno o nudę , za to całkiem niezła gimnastyka dla mózgu , co w dobie AI jest moim zdaniem nie do przecenienia


Pozdrawiam
Piotr

wiola2012 napisał(a):

piotrf napisał(a):Super że się tam wybieracie , ... Mam też taką mapkę , mam nadzieję , że będzie pomocna i coś wybierzecie

Dziękuję bardzo . Na pewno skorzystamy.

Będzie mi bardzo miło , mam też nadzieję , że pochwalisz się co udało Wam się zobaczyć


Pozdrawim
Piotr

Kapitańska Baba napisał(a):Cerkiewki - rewelacja! Kiedyś - gdy jeszcze ciągle jeździliśmy na nasze Roztocze Wschodnie - każda cerkiewka była przeze mnie bardzo dokładnie obejrzana
,

Roztocze to piękny rejon , który również odwiedzaliśmy dość często i mamy zamiar odwiedzić ponownie , choćby po to , by sprawdzić postęp renowacji kilku cerkwi - podczas naszej ostatniej wizyty dwie cerkwie "wołały o nią" . . .
Jest tam sporo ciekawych budowli drewnianych , nie licząc ruin - ponad dwadzieścia z Radrużem włącznie - jedną z dwóch cerkwi w Polsce zbudowanych w stylu halickim , od 2013 na liście UNESCO , uznawana za jedną z najpiękniejszych cerkwi , a przecież prócz cerkwi jest tam też Kaplica Matki Bożej Śnieżnej ( piękna , również drewniana i bardzo ciekawa ) .
A obok powyższego mnóstwo ciekawych rzeczy , np. dla miłośników bunkrów - cała linia bunkrów i schronów Linii Mołotowa , romantyczne ruiny cerkwi ( np w Kniaziach aż dwie - św. Paraskewy i św. Dymitra ) , oraz na południe od Hrebennego w Siedliskach znajduje się Muzeum Skamieniałych Drzew .
Ostatnim razem , gdy byliśmy w Zamościu zabrakło nam czasu na Pałac w Dołhobyczowie i Hrubieszów ( z okolicami ) , na który spokojnie można przeznaczyć dwa dni . Urodzili się tam pisarz Bolesław Prus ( Aleksander Głowacki ) , Bolesław Leśmian , uczony i działacz Stanisław Staszic oraz niezapomniany architekt profesor doktor Wiktor Zin , który zwracał uwagę na detale ,
opowiadał i pokazywał niuanse architektoniczne w cyklicznym programie "Piórkiem i Węglem" .
W Hrubieszowie jest Muzeum im. ks. Stanisława Staszica , Cerkiew Zaśnięcia Najświętszej Maryi Panny , schron przeciwatomowy , Sanktuarium Matki Bożej Sokalskiej - Klasztor OO. Bernardynów , cmentarz żydowski , stara i nowa synagoga , a w okolicy mnóstwo ciekawych , związanych z średniowieczem miejsc ( Ślipcze z "Mogiłą Chrobrego" , Gródek nad Bugiem , Hubale ) . . .
Wiosna już blisko


Pozdrawiam
Piotr

O Piotrze - to poruszyłeś temat swoimi wyjaśnieniami
Roztocze wschodnie to przez wiele wiele lat był u nas stały punkt wakacyjny.
Wiele lat mieszkaliśmy na Wiśniowej Górce ciut za granicą Horyńca w kierunku do alei topolowej i Starego Brusna (gdzie nota bene znajduje się cmentarz z bardzo charakterystycznymi krzyżami).
Jadąc dalej - wspaniałe perełki miejscowych kamieniarzy na cmentarzu w lesie.
Radruż - wielokrotnie odwiedzony (polecam posłuchać przewodnika )
Kniazie - także znane.
Polecam także niedzielną Mszę Świętą w Nowinach Horynieckich - idealnie zwłaszcza w upały, źródła robią swoje
A bunkry - mój mąż chodził po nich dziesiąt lat temu Zna w nich każdy kąt, wie w którym da się wygodnie spać, do dziś przezywa wywieziona do muzeum armatę.

dangol napisał(a):Słowackie cerkiewki piękne , ale te w naszych Bieszczadach i Beskidzie Niskim są równie urokliwe. Gdybym mieszkała tak blisko tych cudowności, jak Ty Piotrze, to na 100% byłby to mój bzik .
Zwiedzanie podlaskich cerkwi miałam zaplanowane na 2024 rok, ale komplikacje zdrowotne wypadły akurat w terminie planowanego wypadku. Co się odwlecze... Słowackich jeszcze nie planowałam, ale zachęta w Twojej relacji jest wielka

Danusiu , to prawda co napisałaś , 90 % najciekawszych cerkwi i budynków drewnianych znajduje się w promieniu 180 km od mojego domu , co jest znacznym ułatwieniem do ich zwiedzenia . Podlaskie i roztoczańskie meczety , cerkwie i kościoły warte są poznania , ale zdrowie jest ważniejsze , mam nadzieję że już wszystko jest dobrze w tej kwestii u Ciebie i tak pozostanie
Tego życzę .
Cieszę się też , że udało mi się zwrócić Twoją uwagę na piękne cerkwie po słowackiej stronie


Pozdrawiam
Piotr

Kapitańska Baba napisał(a):O Piotrze - to poruszyłeś temat swoimi wyjaśnieniami
Roztocze wschodnie to przez wiele wiele lat był u nas stały punkt wakacyjny.
Wiele lat mieszkaliśmy na Wiśniowej Górce ciut za granicą Horyńca w kierunku do alei topolowej i Starego Brusna (gdzie nota bene znajduje się cmentarz z bardzo charakterystycznymi krzyżami).
Jadąc dalej - wspaniałe perełki miejscowych kamieniarzy na cmentarzu w lesie.
Radruż - wielokrotnie odwiedzony (polecam posłuchać przewodnika )
Kniazie - także znane.
Polecam także niedzielną Mszę Świętą w Nowinach Horynieckich - idealnie zwłaszcza w upały, źródła robią swoje
A bunkry - mój mąż chodził po nich dziesiąt lat temu Zna w nich każdy kąt, wie w którym da się wygodnie spać, do dziś przezywa wywieziona do muzeum armatę.

W Horyńcu byliśmy wiele razy , mamy kilometry w nogach przedreptane po podestach i alejkach zdrojowych , również po okolicy , zgromadziłem też sporo zdjęć i filmów z Festiwalu Dziedzictwa Kresów ( spędziliśmy tam wtedy cały dzień - sierpień 2022 roku ) - było pięknie


Pozdrawiam
Piotr

Ale zestaw pięknych cerkwi. Szkoda, że ja nie mieszkam tak blisko, też pobuszowałbym tam.
Ale jest to ewidentnie temat na osobny wyjazd

A propos Piotrze, czy znane Ci są okolice Sturova ?
To samo południe Słowacji a nie północ, ale mi się tam trochę też ckni w okolice Dunaju na - to był jeden z moich pierwszych dalszych wyjazdów - rejon Burda, wraz z madziarskim Wyszehradem, Esztergomem, Szentendre, Budapesztem

Rzeka Ipel i Hron i wioseczki nad nią (Kamenica nad Hronom etc)

Jeśli ktoś nie był to gorąco polecam

Przepraszam , że z takim poślizgiem odpowiadam , ale dzieje się dużo , Osiołek jest fazie przygotowania do sezonu , jakieś pakowania - jutro ruszamy na Maltę , więc nastąpi dłuższa przerwa

tony montana napisał(a):Ale zestaw pięknych cerkwi. Szkoda, że ja nie mieszkam tak blisko, też pobuszowałbym tam.
Ale jest to ewidentnie temat na osobny wyjazd

Zdecydowanie kilkudniowy , przy okazji można wtedy zahaczyć o Bardejów ( z Bardejowskimi Kupelami ) , Sanok ( skansen ) , Przemyśl ( twierdza ) , Zamość . . . jeżeli ktoś nie był

tony montana napisał(a):A propos Piotrze, czy znane Ci są okolice Sturova ?
To samo południe Słowacji a nie północ, ale mi się tam trochę też ckni w okolice Dunaju na - to był jeden z moich pierwszych dalszych wyjazdów - rejon Burda, wraz z madziarskim Wyszehradem, Esztergomem, Szentendre, Budapesztem

Rzeka Ipel i wioseczki nad nią (Kamenica nad Hronom etc)

Jeśli ktoś nie był to gorąco polecam

Tak , trochę tam wędrowaliśmy , mam zdjęcia koło Rotundy Dwunastu Apostołów i obok czołgu w Kamenin niedaleko kempingu
Štúrovo - ponoć najcieplejsze miasto Słowacji z poważnym kompleksem basenów ( również termalnych ) , z mostem granicznym Marii Walerii habsburskiej z 1895 roku ( byliśmy kilka miesięcy po ponownym otwarciu w 2001 roku , po tym jak hitlerowcy wysadzili go w powietrze w 1944 roku ) , dawniej , do 1948 roku miasto nosiło nazwę Parkan ( Parkany ) i znane było z wielkich bitew , bo to tam właśnie niespełna miesiąc po bitwie pod Wiedniem Jan III Sobieski dwukrotnie "pogonił Turka" , ratując cztery litery ówczesnej Europie .
Pamiątek po drugiej wojnie światowej też tam nie brakuje w okolicy . . . rejsy po Dunaju to wg mnie obowiązek , więc szczerze popieram Twoją "polecajkę"


Pozdrawiam
Piotr

Pora na południową część Słowacji , gdzie oprócz Krasnej Horki jest sporo ciekawych zabytków związanych z członkami znakomitych rodów .

Ostrolúcky ( Ostroluccy )



Najstarszym przodkiem rodu Ostrołuckich był Ziman , żyjący w drugiej połowie XIII wieku . Był królewskim trębaczem i gwizdaczem , cieszącym się wielką łaską króla Węgier Władysława IV .
W 1280 roku król nadał mu tytuł szlachecki i majątek we wsi Ostrá Lúka za wierną służbę na dworze . Pozostawił po sobie czterech synów – Mikuláša , Michala , Kunlegha i Jana .
To właśnie Janowi przypisuje się pierwsze użycie określenia "Ostroludzki" ( „z Ostrá Lúka” , de Ostroluka ) .
Kolejnym ważnym następcą linii rodu Ostroluckich był Melicher II ( 1600 - 1649 ) , który w latach 1635 - 1637 był starostą zwoleńskim . W 1636 roku rozpoczął budowę dworu w Ostrej Łące według planu budowniczego z Bańskiej Szczawnicy Abrahama Artza . Był trzykrotnie żonaty , jeden z jego synów , Baltazar II , pomimo niepełnosprawności ( stracił wzrok w wieku siedmiu lat ) , wyróżniał się w muzyce , łacinie i sztuce , miał doskonały zmysł dotyku , dzięki czemu naprawiał mechanizmy zegarowe . Matej Bel ( Matthias Bél , 1684 - 1749 , kanodzieja ewangelicki , pedagog , filozof i encyklopedysta , pionier nowoczesnych nauk i członek wielu akademii i towarzysw naukowych ) nazwał go „ślepym uczonym” .
Kiedy pierwszy raz dotarłem do miejscowości Ostrá Lúka , warowny dwór nie wyglądał zachęcająco







Wnukowie Baltazara II , Stefan i Adam , byli zagorzałymi obrońcami wiary ewangelickiej . To dzięi ich uporowi i wsparciu finansowym , miejscowi protestanci zbudowali kościół artykularny w Ostrej Luce , w 1742 roku , który przebudowany na początku XX wieku , niestety spłonął w czasie II wojny światowej .
Gałęź Stefana pozostała w Ostrej Luce i ostatecznie wymarła po śmierci Wilhelminy w 1876 roku i jej starszej siostry Ludwiki , która zmarła w tym samym roku . Bardziej interesująca jest jednak gałąź Adama Ostrołuckiego , prapradziadka Adeli Ostrołuckiej , która jest najciekawszą damą rodu , była przyjaciółką Ľudovíta Štúra ( Ludevít Velislav Štúr – słowacki pisarz , publicysta , działacz narodowy , językoznawca , kodyfikator języka słowackiego , filozof ) . Ich związek opisuje Ľudo Zúbek w swojej książce pt. „Jar Adely Ostroluckej” ( "Wiosna Adeli Ostroluckiej" , 1957 ) .
Wnuk Adama , Ľudovít , poślubił baronową Ludwikę Rothschutz w 1791 roku . Dzięki temu małżeństwu nabył majątek Zemianske Podhradie , obejmujący również okoliczne wsie . Małżeństwo mieszkało na przemian w Ostrej Luce i Zemianske Podhradie , traktując tą pierwszą jako siedzibę letnią . Mieli dwóch synów : Mikuláša i Gustáva ( trzeci , Vincent , zmarł wkrótce po urodzeniu ) .
W tym momencie historycznym drogi rodu Ostroluckich formalnie się rozchodzą . Jeszcze za życia Ľudovít sporządził testament , w którym postanowił , że majątki rodzinne w Ostrej Łące przypadną starszemu Mikulášowi , a majątki w Zemianske Podhradie jego młodszemu synowi Gustavowi .

Gustáv Ostrolúcky ( 1800 - 1862 ) był generalnym perceptorem ( kuratorem oświaty ) , a od 1840 roku podprefektem żupanii trenczyńskiej , inspektorem ( nadzorca kohorty ) zboru ewangelickiego w majątku Zemianske Podhradie . Utrzymywał bliskie kontakty z miejscowym pastorem Samuelem Štúrem , pochodzącym z pobliskiej wsi Uhrovec . Jego młodszy brat Ľudovít Štúr był częstym gościem parafii , gdzie poznał Adelę Ostrolúcką , siostrzenicę Gustáva Ostrolúckiego , która lubiła zatrzymywać się u wuja . Gustáv Ostrolúcky odegrał również znaczącą rolę w latach rewolucyjnych 1848 - 1849 . Bez jego zgody Štúr i Hurban mieliby trudności ze zorganizowaniem ochotników do powstania przeciwko interesom rządu węgierskiego . Gustáv Ostrolúcky zmarł w Zemianske Podhradie i został pochowany na starym cmentarzu , obok kościoła ewangelickiego , zgodnie ze swoim życzeniem . Nie pozostawił potomków , więc jego starszy brat Mikuláš zajął się również rodową siedzibą w miejscowości Zemianske Podhradie .

Mikuláš Ostrolúcky ( 1797 - 1872 ) był ojcem Adeli Ostrolúckiej ( 1823 - 1853 ) i Gejzy ( 1798 - 1867) . Gdzieś w latach 1817 - 1819 ożenił się z Alžbetą Gosztonyiovą ( 1798 - 1867 ) , która dożyła 90 lat . O funkcjach dziadka w administracji publicznej i sądownictwie najlepiej mówił jego wnuk Mikuláš Ostrolúcky Jr. w 1928 roku w następujący sposób :
„W latach 1836 – 1839 mój dziadek był starostą powiatu zwoleńskiego , w latach 1839 – 1840 posłem z tego samego okręgu w sejmiku ziemskim , w latach 1840 – 1848 sędzią sądu królewskiego w Peszcie , a w latach 1848 – 1849 komisarzem królewskim miasta Zvoleń i miast górniczych . W latach 1851 – 1853 , aż do śmierci córki Adeli , był sędzią sądu najwyższego w Wiedniu”.
Mikuláš Ostrolúcky zmarł w 1872 roku w wieku 75 lat . On i jego żona zostali pochowani w Ostra Lúce .
Podczas wizyty w 2022 roku rodowa siedziba Ostroluckich wyglądała już znacznie lepiej



Gejza Ostrolúcky ( 1820 - 1884 ) syn Mikuláša Pełnił funkcję naczelnego notariusza miasta Zwoleń . Rozwiódł się z pierwszą żoną , Magdaléną Podmanicką , po dziesięciu latach małżeństwa .
Z drugiego małżeństwa z Adelą Huszághovą ( 1843 - 1920 ) urodziło mu się dwóch synów : Mikuláš ( 1867 - 1947 ) i Gejza ( 1869 - 1952 ) .

Mikuláš Ostrolúcky ( 1867 - 1947 ) na początku XX wieku został naczelnikiem żupy zwoleńskiej . Po powstaniu Republiki Czechosłowackiej w 1918 roku uzyskał obywatelstwo miejskie . Jako prawnik często przebywał w Budapeszcie , a jego dwór w Ostrej Lúce i okoliczne majątki były utrzymywane w dobrym stanie przez zarządcę Goldfussa wraz z rodziną i służbą .
Do 1914 roku był przewodniczącym Towarzystwa Lutra . Mikuláš Ostrolúcky nie ożenił się , zmarł bez prawowitych potomków w szpitalu w Bratysławie , a wraz z nim wymarła również ostrolucka gałąź rodu szlacheckiego Ostroluków .
W 2025 roku przyjemnie było popatrzeć na odrestaurowany dwór Ostroluckich











Sama wieś Ostrá Lúka leży na wysokości 462 m n.p.m. , ok. 13 km na południowy zachód od Zwolenia . Pierwsze wzmianki pisemne o wsi ( jeszcze pod nazwą Stroluca ) pochodzą z wykazów dziesięcin kościelnych z lat 1332 – 1337 . W roku 1393 dostała nową nazwę Ostralica . Na początku XV wieku wchodziła w skład „państwa” feudalnego z siedzibą w zamku Dobrá Niva , natomiast od końca tego wieku należała już do rodziny Ostroluckých . W latach 1582 i 1668 płaciła daniny Turkom . Mieszkańcy zajmowali się głównie rolnictwem . W XVIII wieku Ostra Luka uzyskała nawet status miasteczka .


Pozdrawiam
Piotr

W tej części Słowacji nie miałem dotąd czasu na coś więcej oprócz Krasnej Horki i wędrówek po Krasie.

Pozdrawiam,
Wojtek

Franz napisał(a):W tej części Słowacji nie miałem dotąd czasu na coś więcej oprócz Krasnej Horki i wędrówek po Krasie.

Moja pierwsza wizyta w okolicach Zwolenia ( i samym Zwoleniu ) miała miejsce jeszcze w latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku , potem były tylko uzupełnienia , kolejny spacer już wkrótce , bo moim zdaniem południe Słowacji to bardzo ciekawe i bogate rejony - Trnawa , Nitra , Zwoleń i perełka - Bańska Szczawnica a po drodze kilka hradów i zamków


Pozdrawiam
Piotr