Pomorze Zachodnie (Kołobrzeg, X-XI 2025)

Totalnie nie pamiętam centrum Kołobrzegu.... Katedra coś tam świta w głowie, ale bez szczegółów.... Ale za to Muzeum Oreża świetnie mi znane, nie raz go odwiedziłam w dzieciństwie....


P.S. ta figurka z muzeum ma na pewno 12 km?

piekara114 napisał(a):
P.S. ta figurka z muzeum ma na pewno 12 km?

Beata, dzięki za uważne czytanie , już poprawiam na cm

Jesteśmy na ulicy Rzecznej, nad Parsętą. Pod drugiej stronie rzeki widać zabudowania na Wyspie Solnej, tam jednak nie byłam żadnego dnia w czasie trzech tygodni.





„Ławica” ze 180 aluminiowymi rybkami została postawiona nad Parsętą w 2018 roku.



Ciut dalej znajduje się drewniany krzyż z małą figurą Chrystusa oraz przylegająca do krzyża przeszklona kapliczka z figurką Matki Bożej Królowej Polski.



U zbiegu ul. Rzecznej z ul. Katedralną uwagę zwraca zespół dawnego ewangelickiego klasztoru Diakonis zbudowanego w w latach 1889-1895.



Pod koniec XIII wieku w tym miejscu wybudowano kościół, od 1545 roku przy kościele mieścił się klasztor benedyktynek. Kościół i zabudowania klasztorne spłonęły w 1630 roku podczas pożaru miasta, świątynię odbudowano w 1640 roku, poświęcono w 1649 roku. Od momentu nadania Kołobrzegowi statusu twierdzy w 1653 roku, pełnił funkcję luterańskiego kościoła garnizonowego. W 1832 roku kościół odbudowano w stylu neogotyckim po zniszczeniach wojennych powstałych w czasie oblężenia miasta najpierw przez Rosjan, potem Francuzów. Pozostałe budynki powstały pod koniec XIX wieku, mieścił się w nich protestancki konwent dla panien. Zespół przetrwał II wojnę światową bez większych zniszczeń, w 1945 roku został zaadaptowany na klasztor ojców franciszkanów oraz plebanię parafii pw. św. Marcina. Kościół poświęcono pw. Niepokalanego Poczęcia NMP. W 1963 roku władze PRL dokonały przymusowej eksmisji franciszkanów do mniej więcej 1/3 części budynku. W powstałych lokalach, jako mieszkaniach komunalnych, zamieszkali lokatorzy przydzieleni przez ADM. Kościół całą posesję odzyskał dopiero w połowie lat 90. XX w. 17 sierpnia 1975 w kościele modlił się kardynał Karol Wojtyła, który przewodniczył uroczystościom 975-lecia biskupstwa w Kołobrzegu. Od 1994 cały zespół budynków jest diecezjalnym Domem Księży Emerytów, a świątynia jest kościołem rektoralnym. Zespół przeszedł generalny remont w latach 2017-2019.







Wizytę w katedrze zostawiam do opisania na później, a w kolejnym odcinku zaglądniemy na kołobrzeski cmentarz.

Mój turnus sanatoryjny przypadł na czas, w którym wypadała uroczystość Wszystkich Świętych. Uznałam, że chociaż w Kołobrzegu nie mam „znajomego” grobu, to i tak dobrze byłoby właśnie tego dnia odwiedzić cmentarz. A że w święto zabiegów nie było, to pomiędzy śniadaniem a obiadem pasowało dotarcie do cmentarza, położonego dość daleko od mojego sanatorium. Na cmentarz dojechałam miejską komunikacją, z powrotem postanowiłam wrócić piechotą.





Cmentarz komunalny jest spory, mnie interesowała w zasadzie tylko jego część. Dotarłam tam bez przygotowania, więc jednak ominęłam sporo miejsc, które warte byłyby wspomnienia pochowanych tam osób (nie byłam na przykład na kwaterze Sybiraków ani na kwaterze Kombatantów).

Pomnik pamięci Polaków zamordowanych w niemieckich obozach koncentracyjnych…



Pokażę teraz kilka zdjęć z cmentarza wojennego, jednej z największych nekropolii II wojny światowej. Po zakończeniu walk o Kołobrzeg, groby żołnierzy rozsiane były po całym mieście i w jego okolicach (m.in. przy dawnym Forcie Ujście, o czym wspominałam w odcinku o latarni morskiej). W 1948 roku rozpoczęto przenoszenie szczątków poległych na cmentarz wojenny, prace zakończono w 1963 roku. W 1980 roku dokonano zmian, które nadały cmentarzowi nową formę (płyty nagrobne z nietrwałego piaskowca wymieniono wówczas na granitowe).
Na cmentarzu spoczywa 1586 żołnierzy z okresu II wojny światowej. Wszyscy żołnierze polscy są zidentyfikowani – jest ich 1329 (8 z nich poległo w 1939, a 1321 w 1945 roku), 257 poległych to żołnierze sowieccy (69 znanych z nazwiska i 188 bezimiennych). Ciała spoczywają w kilkunastu mogiłach zbiorowych. Groby polskich żołnierzy oznaczone są symbolem orła, a przy nazwiskach osób, które były wyznania mojżeszowego, dodatkowo znajduje się gwiazda Dawida. Na grobach rosyjskich umieszczono gwiazdę z sierpem i młotem.

Na zdjęciach nie mam niestety wielu obiektów, które z pewnością warte byłyby utrwalenia w pamięci. Taką jest chociażby makieta walk o Kołobrzeg, obelisk z płaskorzeźbami przedstawiającymi sceny bitew na Pomorzu, pomnik Matki Polki, pomnik Polski Walczącej…

Skupiłam się na Pomniku Chwały, przy nim bowiem zapaliłam znicz.



Na betonowym pomniku umieszczono tarczę z dwoma mieczami grunwaldzkimi. Poniżej znajduje się tablica z napisem (po polsku i rosyjsku) „Chwała bohaterom Armii Polskiej i Radzieckiej poległym w walkach o wyzwolenie Ziemi Kołobrzeskiej”. Pomnik Chwały wykonał Wiktor Tołkin, ten sam, który stworzył Pomnik Zaślubin z Morzem.







Po bokach pomnik znajdują się dwie pojedyncze mogiły. Jedna z nich to grób podporucznik Emilii Gierczak. Gdy wybuchła II wojna światowa, miała zaledwie 14 lat. W 1940 roku wraz z rodziną została deportowana na Sybir. 5 września 1943 roku, wraz z ojcem, zgłosiła się do powstającej 1.Dywizji Piechoty Tadeusza Kościuszki, brała udział w walkach o Wał Pomorski. 13 marca 1945 roku przybyła wraz ze swym pułkiem pod Kołobrzeg i ruszyła do walki. Poległa, gdy prowadziła pluton do araku w okolicach niemieckiej fabryki narzędzi farmaceutycznych, zlokalizowanej przy obecnej ul. Kasprowicza. Początkowo pochowano ją w pobliżu miejsca, w którym poległa, następnie jej szczątki przeniesiono na powstający cmentarz na Forcie Ujście. Dopiero na początku lat 60.XX wieku jej mogiłę przeniesiono na obecny cmentarz.



Po przeciwległej stronie Pomnika Chwały zlokalizowana jest opisana cyrylicą mogiła bohatera Związku Radzieckiego, majora Klimienki (jego szczątki sprowadzono do Kołobrzegu specjalnie na cmentarz przy Forcie Ujście, a potem przeniesiono na obecny cmentarz wojenny).