Pomorze Zachodnie (Kołobrzeg, X-XI 2025)

dangol napisał(a):
Przy ulicy Solnej można zaglądnąć do domu do góry nogami. Takie atrakcje pojawiły się w wielu miejscach w naszym kraju,...

Np w Dziwnowie. Też widziałem tylko to co wystawało ponad płot.

pzdr

longtom napisał(a): Też widziałem tylko to co wystawało ponad płot.

Jakoś mnie nie pociągają takie atrakcje. Wejście ewentualnie mogłoby być z wnukami (bo np. w muzeum iluzji byłam z nimi).

U zbiegu ulic Zdrojowej i Mickiewicza znajduje się Lapidarium Żydowskie.



W 1812 roku w tym miejsku założono cmentarz żydowski, powiększony w 1847 roku. Już w 1885 roku zabrakło na nim wolnych miejsc grzebalnych i został on zamknięty, ale jeszcze na początku lat 30.XX wieku na terenie cmentarza znajdowały się jeszcze prawie wszystkie nagrobki. Około 1937 roku władze hitlerowskie zmusiły gminę do uprzątnięcia starego cmentarza, jednak na nowy kirkut przeniesiono jedynie większe i cenniejsze pomniki. Stary cmentarz został ostatecznie zdewastowany i zniszczony przez niemieckich narodowych socjalistów podczas Nocy Kryształowej 9/10 listopada 1938 roku.





W 2000 roku zorganizowano na jego terenie lapidarium z kilku odnalezionych macew (z dwóch żydowskich cmentarzy, które niegdyś istniały w Kołobrzegu) ustawionych na planie Gwiazdy Dawida. Odsłonięto także pomnik ku czci dawnych mieszkańców miasta pochodzenia żydowskiego, wywiezionych w 1940 roku do obozu zagłady w Bełżcu i tam zamordowanych 28.X.1942 roku. Inskrypcja na tablicy pamiątkowej została sporządzona w języku polskim, hebrajskim i niemieckim.



Macewa Elias Lazarusa zmarłego 21 czerwca 1844…



Macewa Levina Joachima Gronau zmarłego 27 marca 1830…



Macewa Mirel Hirschfeld zmarłej 25 stycznia 1876…

Widok na zabudowę ulicy Armii Krajowej ze skwerku pomiędzy ul. Dubois i ul. Łopuskiego…



Ulica powstała już w średniowieczu, ale oczywiście wówczas zwała się inaczej. Łączyła miasto z przedmieściem Ujście. Znajdowały się przy niej główne obiekty ratusz, kościół farny, komendantura Twierdzy Kołobrzeg… Od XIX wieku odgrywała rolę ulicy reprezentacyjnej miasta, po odbudowie w latach 80-90.XX wieku ponownie jest centralną ulicą Kołobrzegu. Bazylikę katedralną i ratusz pokażę w późniejszych odcinkach tej relacji, teraz natomiast będzie fotka neogotyckiego gmachu Poczty Polskiej zbudowanego w 1884 roku.



Teraz kilka zdjęć Skweru Pionierów Kołobrzegu przylegającego od południa do ul. Armii Krajowej. To największy plac w centrum miasta, utworzony w latach 70.XX wieku. W tym też czasie powstała fontanna znajdująca się na skwerze odrestaurowana w 2013 roku. Kształtem przypomina kwiat lotosu, ale mieszkańcy zwą ją „Szczękami Prezydenta”





Niestety, woda w okresie jesiennym już nie tryskała.



A to pomnik Józefa Piłsudskiego odsłonięty w listopadzie 2003 roku. Rocznica odzyskania nieodległości 11 listopada miała być uczczona precesją od katedry do pomnika Marszałka, ale że tego dnia wracałam do Wrocławia, to świętować w Kołobrzegu nie mogłam.

Blisko budynku Poczty znajduje się Park 18 Marca z pomnikiem Poległych w walkach o wyzwolenie Kołobrzegu (w bitwie o Kołobrzeg zginęło 1200 żołnierzy I Armii Wojska Polskiego).



Pomnik ten odsłonięto 18 marca 1948 roku, w trzecią rocznicę zakończenia walk o miasto, jest pierwszym pomnikiem w powojennym Kołobrzegu. Wybudowano go na miejscu niemieckiego (poświęcony był żołnierzom poległym w walkach toczonych w XIX wieku przez Prusy), z wykorzystaniem tego samego kamiennego nasypu jako cokołu. Plac 18 Marca otrzymał nazwę związaną z dniem zakończenia walk o polskie miasto.

Park, na którym stoi pokazany wyżej pomnik, powstał pod koniec XIX wieku, po likwidacji twierdzy kołobrzeskiej. Powstał wówczas plan połączenia gotyckiego miasta, otoczonego nowożytnymi fortyfikacjami, z przedmieściami powstającymi od średniowiecza. Zagospodarowanie terenu (wówczas był to Plac Cesarski) pomiędzy obecnymi ulicami Armii Krajowej, Dworcową, 18 Marca i Sybiraków, powierzono ogrodnikowi Heinrichowi Martensowi.



Wtedy, gdy powstawał park, od strony ul. Dworcowej posadzono m.in. buk zwyczajny, obecnie noszący imię Heinricha Martensa. Drzewo ma wysokość 25 m, obwód ponad 4 m.



Martens zaprojektował nie tylko park noszący obecnie nazwę 18 Marca, ale również wiele innych terenów zielonych Kołobrzegu, m.in. pokazany w jednym z poprzednich odcinków Plac Koncertów Porannych i Bindaż Grabowy.

Budynek dawnego sądu przy Alei Św. Jana Pawła II to dziś siedziba Komendy Powiatowej Policji w Kołobrzegu.



Stąd już blisko do Muzeum Bursztynu znajdującego się przy ul. Waryńskiego.
Sama wprawdzie bursztynowej biżuterii nie noszę (ale może jeszcze mi się odmieni ), lecz bursztyn zawsze mnie fascynował, więc postanowiłam zaglądnąć do niewielkiego kołobrzeskiego muzeum. W Gdańsku byliśmy zbyt krótko, żeby zwiedzić muzeum tamtejsze, a wejść i niemal zaraz wyjść nie miało przecież sensu… W Kołobrzegu zwiedzania nie ma wiele, taki bursztyn w pigułce , akurat na czas przypadający w trakcie spaceru pomiędzy sanatoryjnymi posiłkami o tej porze, gdy już jest po zabiegach przypadających na dany dzień.

Muzeum mieści się w narożnej kamienicy z początku XX wieku.

(fotka z netu)

Po otwarciu drzwi, trafiamy na sklep z biżuterią, kosmetykami i innymi wyrobami z bursztynu. Oczywiście, chętni mogą skorzystać z tego, co sklepik oferuje, ale nie ma nagabywania, można poprzestać na muzeum (czytałam, że nagabywanie często zdarza się w „Manufakturze Bursztynu” przy ul. Obrońców Westerplatte, ale czy to prawda nie wiem, bo tam nie byłam).

(fotka ze strony https://muzeumbursztynu.kolobrzeg.pl/ )

Nabyłam bilet emerycki za 25 zł (niemało jak na tak małe muzeum ) i mogłam rozpocząć zwiedzanie. Indywidualne, gdyż akurat nie było więcej chętnych. Chwilę po mnie pojawiło się kilku Niemców, musieli więc troszkę poczekać, abyśmy nie pokrywali się z objaśnieniami w różnych językach.

Na początek historia powstania bursztynu, czyli Bursztynowy Las…
Bursztyn bałtycki to kopalna żywica, której wiek naukowcy oceniają na około 40 milionów lat. Na terenie dzisiejszej Skandynawii i północnej części Morza Bałtyckiego (wówczas był tam ląd) rosły wówczas ogromne lasy, a w nich różnorodne rośliny (z ich pozostałości w bursztynie bałtyckim wyodrębniono ponad 350 gatunków). Drzewa iglaste zaczęły intensywnie wydzielać żywicę, powód tego nie jest do dziś jasny. Prawdopodobnie był związany ze wzmożoną działalnością wulkaniczną, która miała miejsce pod koniec paleocenu i na początku eocenu, a lepki pył wulkaniczny osiadał na gałęziach drzew. Żywica produkowana przez drzewa wypływała po korze w miejscach, w których drzewa były uszkodzone. Gromadziła się też pod korą oraz wewnątrz uszkodzonych pni wypełniając szczeliny. W ciągu milionów lat żywica zastygała i twardniała. W bursztynodajnym lesie drzewa z czasem obumierały i upadały na ziemię. Stwardniała żywica nadal tkwiła w ich pniach, które przykrywane kolejnymi warstwami ściółki powoli się rozkładały. Żywica pozostawała w płytkiej warstwie osadu, w miejscu w którym powstała. W okresie późnego eocenu (37-34 miliony lat temu) erozja powodowała zmywanie bryłek do strumieni i coraz większych rzek, z których największą była rzeka Eridan. Część obszaru, który dziś zajmuje Morze Bałtyckie była prawdopodobnie rozległą doliną, której główną oś stanowiła ta rzeka…



Wody Eridanu niosły stwardniałą żywicę na południe i osadzały w płytkiej zatoce morza eoceńskiego. Żywica ulegała polimeryzacji, zmieniały się jej cech fizykochemiczne, powstawał bursztyn bałtycki. Przez kolejne miliony lat warstwy bursztynonośnej ziemi pozostawała przykryta późniejszymi osadami, aż do początku plejstocenu. Około 1 miliona lat temu, rozpoczęły się zlodowacenia. Lądolód skandynawski porywał ze sobą fragmenty bursztynonośnych osadów i rozrzucał je na terenie dzisiejszej Polski…
W XIX wieku uważano iż drzewem żywicodajnym była sosna Pinus succinifera. Obecnie coraz bardziej powszechny staje się pogląd, że żywica była wydzielana przez kilka gatunków drzew iglastych, jednakże gatunek drzew macierzystego pozostaje tajemnicą.

Wystawy muzealne zajmują zaledwie kilka pomieszczeń, w pierwszym z nich możemy zobaczyć ciekawe okazy naturalne (o różnych kształtach i rozmiarach) oraz bryłki z inkluzjami owadów i roślin. Największy okaz ma wagę 2,2 kg, są na nim wgniecenia przypominające odcisk łapy zwierzaka (prawdopodobnie rysia).



Ciekawe są gabloty z inkluzjami czyli tym, co w naturalny sposób dostało się do żywicy wówczas, gdy spływała ona z drzew. Przede wszystkim drobne zwierzątka (głównie owady), które wówczas żyły w bursztynowym lesie, ale mogą to też być rośliny, pęcherzyki powietrza, woda , kurz, piasek… Inkluzje roślinne są dość rzadkie i stanowią zaledwie około trzech procent wszystkich znajdowanych inkluzji organicznych. Inkluzje w kołobrzeskim muzeum obserwuje się przez szkła powiększające umieszczone w szybie gablot tuż nad okazami. Fotki przez szkło gablot wychodziły jednak nieostro, więc mało ich zrobiłam.





A to bursztynowy model (120 x 90 cm, waga 14 kg) XVIII-wiecznego okrętu pirackiego „Queen Anne’s Revenge” – „Zemsta Królowej Anny”, służącego początkowo pod francuską banderą jako statek niewolniczy „La Concorde”…

Bursztyn jest ciepły i lekki, ale cięższy od wody, dlatego pływa w słonej wodzie, unosząc się i nie opadając na dno. Zapalony bursztyn pali się, wydzielając żywiczny zapach. Ma właściwości elektryzujące, po potarciu materiałem (na przykład wełną) może przyciągać drobne kawałki papieru…

Odmian bursztynu jest kilka, bryłki różnią się kolorem i przejrzystością. Najpowszechniejszy jest przeźroczysty kolor żółto-pomarańczowy zwany kolorem bursztynowym lub koniakowym. Rzadsze są bursztyny żółte, miodowe, białe, zielonkawe lub szare. Bardzo rzadki jest bursztyn nieprzezroczysty biały, jego struktura wewnętrzna ma charakter piany, bursztyn taki jest bardzo lekki.



Bursztyn jest "kamieniem wiecznie żywym", zmieniającym barwy w wyniku działania powietrza, światła, a także przez zmiany wilgotności i temperatury. Zmiany w kolorze i strukturze bursztynu zauważalne są już po 15-20 latach. Barwy jasne przechodzą w coraz bardziej pomarańczowe. Bursztyn wietrzeje od zewnątrz do środka.

W naturze nie istnieją bursztyny czerwone, wiśniowe ani czarne, są one sztucznie uzyskiwane w autoklawie pod wpływem oddziaływania wysokiej temperatury i ciśnienia, w obecności inhibitorów.

Niezwykłym kolorem bursztynu jest zieleń. W tej barwie występują bursztyny zarówno naturalne, jak i tworzone przez człowieka. Naturalny zielony odcień jest wynikiem zanieczyszczenia kopaliny martwymi szczątkami roślin. W bursztynie takim występują liczne pęcherzyki gazu powstałe podczas procesów gnilnych roślin, a zabarwienie jest ziemisto-zielonkawe. Natomiast "ładny" zielony kolor jest efektem modyfikacji za pomocą autoklawu.

Naturalnego niebieskiego bursztynu bałtyckiego nie ma, może mieć jedynie niebieską poświatę, lecz taki bursztyn jest rzadko spotykany. Niebieski odcień powstaje, gdy w mlecznobiałych bryłkach bursztynu rozproszone są, jako inkluzje, ciemne drobiny pirytu ( roztwór z jonami siarki i żelaza dostawał się w mikrospękania leżącego na dnie morza bursztynu, gdzie krystalizował w formie metalicznego pirytu). W sprzedaży pojawiają się niebieskie bursztyny pochodzące z Dominikany, ale ta barwa jest widoczna jedynie w świetle słonecznym, w sztucznym świetle bryły o niebieskim opalizującym odcieniu się nie różnią się od innych okazów skamieniałej żywicy.

Można zaglądnąć do warsztatu szlifierskiego i zobaczyć „na żywo”, jak wygląda obróbka bursztynu. W tym samym pomieszczeniu znajdują się worki i skrzynki z piaskiem, podczas przesiewania którego odnajduje się znajdujący się w nim bursztyn. Dla zwiedzających muzeum w piasku są tylko małe drobinki, ale można sobie je wziąć na pamiątkę, jeśli ma się na to ochotę. Do zobaczenie jest też zrekonstruowany średniowieczny warsztat bursztynnika.

W jednym z pokoików mieści się ekspozycja ukazująca lecznicze i kosmetyczne zastosowanie bursztynu. Zawartość kwasu bursztynowego ma dobry wpływ na regulację pracy tarczycy, schorzenia układu nerwowego i układu oddechowego i reumatyzm, ponadto pobudza system nerwowy, reguluje pracę nerek i jelit… Wydzielane przez bursztyn jony ujemne mają zwiększać przepływ tlenu do mózgu i krwi, co prowadzi do wzrostu energii, poprawy samopoczucia, koncentracji. Ponoć najlepiej nosić wyroby z nieoszlifowanego bursztynu.
Powinnam więc zaprzyjaźnić się z bursztynem . Powoli przyswajam taki pomysł, ale jakoś słabo mi to idzie, bo bursztynowe barwy nie są „moje”.

Popatrzymy teraz na gabloty z wyrobami z bursztynu…

Na ścianach zwieszono wiele obrazów w bursztynowych barwach, z bursztynowymi kamyczkami i drobinkami. Niektóre całkiem fajne, można je kupić, jeśli komuś pasują do wystroju wnętrza i zaakceptuje się cenę do zapłaty .







Na zakończenie pomieszczenie, w którym wyświetlany jest czarno-biały film o bursztynach i ich zastosowaniu. Nieco przestarzały , ale i tak był dla mnie ciekawy .
Pomysł, aby zaglądnąć do tego muzeum, uważam za trafiony.

Czy próbowałam sama znaleźć bursztyny na plaży? Nie… chociaż widziałam takich, co próbowali . W sumie to moje sanatorium było blisko miejsca, w którym ponoć często można trafić na złoto Bałtyku. Przed wyjazdem nawet rozważałam pożyczenie od córy latarki ultrafioletowej, ale ostatecznie uznałam, że zajęłaby zbyt dużo miejsca w walizce (kabinówka to przecież niezbyt duża przestrzeń na zapakowanie się na trzy jesienne tygodnie sanatoryjne ). Córka ze swą rodzinką miała tę latarkę na zimowych feriach 2025 w Mielnie i podczas wieczornych spacerów troszkę bursztynków uzbierali .

dangol napisał(a):... Czy próbowałam sama znaleźć bursztyny na plaży? ...

Na bursztyny najlepsza jest Mierzeja Wiślana. Bywałem tam służbowo poza sezonem. "Pamiątki" z tych wyjazdów mam do dzisiaj.
A bursztynowe muzea zaliczyliśmy dwa. Na zamku w Malborku i w Królewcu.(wycieczka wodolotem z Krynicy Morskiej)

pzdr

longtom napisał(a):
Na bursztyny najlepsza jest Mierzeja Wiślana. Bywałem tam służbowo poza sezonem.

Miałeś więc Tomku świetną okazję, aby samemu bursztyny znajdować .

Muzeum w Kołobrzegu to tylko liźnięcie tematu, żałuję że w Gdańsku mieliśmy za mało czasu, aby zwiedzić muzeum tamtejsze.

Skoro jesteśmy blisko głównego dworca PKP, to teraz tam zaglądniemy. W relacji tylko z zewnątrz, ale „na żywo” byłam też wewnątrz, gdyż koleją wybrałam się w którąś z niedziel do Trzebiatowa. A poza tym, z Wrocławia do Kołobrzegu przyjechałam pociągiem, tak samo wracałam do domu.



Pierwszy, niewielki drewniany kołobrzeski dworzec otwarli Prusacy w 1859 roku. Murowany dworzec wzniesiono w 1904 roku, w obecnym kształcie powstał w latach 30. XX wieku. W marcu 1945 roku w rejonie dworca toczyły się ciężkie walki, budynki jednak przetrwały, także ten starszy drewniany (rozebrano go dopiero w latach 70.XX w.). Po II wojnie światowej zostały zamienione na magazyn zboża Armii Radzieckiej, a potem przekazane PKP. Budynek dworcowy już w XXI wieku przeszedł remont, fajnie się prezentuje.



Kładką nad torami można przejść do uzdrowiskowej części miasta (konkretnie do zbiegu ul. Norwida z ul. Zdrojową) i dotrzeć do deptaka przez park Solne Zdroje. W paku tym znajdziemy Pomnik Sanitariuszki.



Pomnik odsłonięto 13 lipca 1980 roku, wykonał go wrocławski artysta Adolf Cogiel. Jest hołdem dla kobiet, które walczyły w szeregach Wojska Polskiego o wolność Ojczyzny w czasie II wojny światowej, szczególnie w walkach o Kołobrzeg. Przedstawia on klęczącą dziewczynę ubraną w żołnierski mundur, z przewieszoną przez ramię torbą, na której widnieje krzyż. Wzorem dziewczyny na pomniku była sanitariuszka szer. Ewelina Nowak, która poległa podczas walk o Kołobrzeg w marcu 1945 podczas ściągania z pola walki rannego żołnierza.

Gdybym miała pewność, że trafię w tak piękne nadmorskie miejsce, to bym się sama o sanatorium starała .
Piękna pogoda się trafiła na ten turnus .

morgana napisał(a):
Piękna pogoda się trafiła na ten turnus .

O tak, z pogodą mi się trafiło , sprzyjała spacerom. Brzydkich dni było chyba tylko pięć czy sześć, w tym trzy naprawdę paskudne.