Pomorze Gdańskie, IX 2025 (Gdańsk)

Piękne odcinki !
Szkoda, że ta Katarzyna jest takim pechowym obiektem, trzeba się modlić, aby pech ją opuścił
Brygida ma mega bogatą historię, co szczegółowo opisałaś.Danusiu.

Wspaniały jest ten nasz Gdańsk - będę konsekwentny - wśrod innych oszałamiających europejskich miast nie będących stolicami (Londyn, Rzym, Paryż, Praga czy Budapeszt są w jeszcze innej lidze) - na pewno pierwsza "20" (w tej 20 umieścilbym też Kraków i Wrocław)

Właściwe pokuszę się o takie zestawienie z niedzielnego rana
(Kolejność przypadkowa) - oczywiście to tylko miasta, które odwiedziłem, słyszałem o wielu innych pięknych jak Gent, Brugge czy Bordeaux:)

Rouen
Cambridge
Dubrownik
Drezno
Wenecja
Florencja
Cordoba
Sewilla
Syrakuzy
Thira
Awinion
Toledo
Edynburg
Gdańsk
Kraków
Wrocław
Granada
Siena
Matera
Walencja

Tony, wykaz odwiedzonych wspaniałych miast robi wrażenie, ale Obieżyświat tak mieć powinien . Osobiście byłam tylko w sześciu z wymienionych przez Ciebie, Gdańskowi na pewno należy się miejsce w tej „20”.

Kościół z zewnątrz został wiernie zrekonstruowany względem przedwojennego wzorca. Brak dokumentacji dotyczącej wnętrza sprawił jednak, że jego wygląd to przede wszystkim wizja ks. Jankowskiego i jego doradców .





Jak przystało na kościół Solidarności, wiele jest tu elementów patriotycznych i upamiętniających walki narodowowyzwoleńcze Polaków. Są więc tu m.in. drewniane krzyże z gdańskich stoczni z okresu strajków 1980 i 1988, drzwi z brązu z 152 postaciami znaczącymi dla historii „Solidarności”, płaskorzeźba Matki Bożej w sukni z herbami miast polskich, płaskorzeźba bł. Jerzego Popiełuszki w symbolicznym grobie, urny z ziemią z miejsc polskiej martyrologii…
Można zobaczyć epitafia przypominające Rzeź Wołyńską, Zbrodnię Katyńska, Żołnierzy AK, Armii Krajowej, Narodowych Sił Zbrojnych, Tajnej Organizacji Wojskowej „Gryf Pomorski”, Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”, cichociemnych , tablice pamiątkowe poświęcone Józefowi Piłsudskiemu, Władysławowi Sikorskiemu, Janowi Pawłowi II… Taka lekcja historii









Nie mam fotek z Krypty Czaszek, gdyż w niej po prostu nie byłam ( zupełnie nie przygotowałam się do zwiedzania kościoła, a wejście do krypty przegapiłam)….

Do świątyni weszłam głównie z chęci na zobaczenie Bursztynowego Ołtarza Ojczyzny.



Ołtarz został zaprojektowany przez prof. Stanisława Radwańskiego i bursztynnika Mariusza Drapikowskiego (on też był głównym wykonawcą), pomysłodawcą tego ołtarza był ks. Jankowski oraz bursztynnicy. Ołtarz jest votum wdzięczności Opatrzności Bożej za Dar Wolności, Solidarność i Pontyfikat Jana Pawła II. Tworzono good 2000 roku, został odsłonięty 16 grudnia 2017 roku. To największe na świecie dzieło wykonane z bursztynu (znacznie większe od zaginionej Bursztynowej Komnaty).
Ołtarz ma ponad 11 m wysokości i biegnącą półkolem szerokość 12 m. U stóp ołtarza, po bokach prezbiterium, znajdują się brązowe rzeźby Jana Pawła II i kardynała Stefana Wyszyńskiego.





W centrum ołtarza znajduje się wizerunek Matki Bożej Jasnogórskiej Opiekunki Ludzi Pracy – obraz namalowany przez ks. Franciszka Znanieckiego po masakrze robotników w grudniu 1970 r. Madonna i Dzieciątko Jezus otrzymały bursztynowe korony poświęcone w Rzymie przez Jana Pawła II. W koronie Matki Bożej umieszczono 28 rubinów jako symbol 28 stoczniowców poległych w grudniu 1970 r. Sukienka Madonny wykonana została w postaci głębokiej rzeźby z unikatowej białej odmiany bursztynu. Po obu stronach tego obrazu stoją figury: św. Brygidy Szwedzkiej (patronka Europy) i św. Marii Elżbiety Hesselblad (szwedzkiej brygidki, obrończyni rodzin żydowskich w Rzymie podczas II wojny światowej). Powyżej Matki Bożej, pod sklepieniem prezbiterium, do lotu zrywa się biały orzeł – symbol zwycięskiej i Niepodległej Ojczyzny. Poniżej sukienki Madonny umieszczono wykonaną z różnych odmian kolorystycznych bursztynu mapę konturową Polski z napisem Solidarność. Jeszcze niżej, nad tabernakulum, znajduje się monstrancja wysokości 184 cm wykonana z 30 kg bursztynu (powstała jeszcze przed koncepcją budowy ołtarza). Kompozycję ołtarza wzbogacają pnące się ku górze gałązki winnych krzewów w srebrnych i złoconych oprawach.




Ponoć to jeszcze nie koniec tworzenia tego ołtarza…

Wracamy pod kościół Św. Katarzyny, skąd przedpołudniową godziną widok na Wielki Młyn jest lepszy, niż od Skweru Heweliusza…



A to Baszta Jacek zbudowana około 1400 roku.



(rok 2012)

Wysokość baszty to obecnie 36 m (wraz z chorągiewką na szczycie ), wysoki dach namiotowy dodano dopiero w 1556 r., gdy obiekt nie pełnił już funkcji obronnych. Dzięki grubym murom (2,5 m u podstawy, do 1,2 m w wyższych partiach) i znacznej wysokości (mury sięgają 22 m), pełniła funkcję wieży strażniczej i mogła stanowić samodzielną redutę obronną. Na poddaszu znajdowały się drewniane pomosty, z których załoga w razie potrzeby mogła oblewać atakujących gorącą smołą. W podziemiu składowano zapasy prochu. Obecna nazwa baszty została jej nadana po 1945 roku, dla upamiętnienia św. Jacka Odrowąża, dzięki któremu w 1227 roku w Gdańsku zamieszkali dominikanie. Baszta przeszła remont w latach 2015-2016

Mijamy Halę Targową zbudowaną w latach 1894-1896 na miejscu klasztoru dominikanów, zniszczonego w 1813 r. podczas ostrzału wojsk rosyjsko-pruskich podczas oblężenia Gdańska. Władze pruskie nie zezwoliły na odbudowę i klasztor funkcjonował w formie ruiny przez 26 lat, został rozebrany w latach 1839-1840. Pusty plac był wykorzystywany jako miejsce musztry wojskowej, a od 1881 jako miejskie targowisko.



Działania II wojny światowej hala przetrwała niemal bez uszczerbku. Pod koniec lat 60.XX wieku pojawił się pomysł wyburzenia hali i postawienia w tym miejscu supersamu, na szczęście wpis do rejestru zabytków uratował budynek.

(rok 2012)

Podczas renowacji hali w 1999 roku przeprowadzone zostały badania archeologiczne, wówczas odkryto pozostałości osady targowej i fundamenty romańskiego kościoła św. Mikołaja z XII wieku (wyeksponowane znaleziska można ponoć zobaczyć w dolnej części hali). W 2005 w rejonie hali archeolodzy odkryli kamienną studnię oraz część średniowiecznego cmentarza.

Z tego co mi wiadomo aktualnie Hala Targowa też podlega renowacji
https://www.zawszepomorze.pl/artykul/22 ... -2026-roku

tony montana napisał(a): aktualnie Hala Targowa też podlega renowacji

Skręcamy w ulicę Świętojańską, jesteśmy przy bazylice św. Mikołaja, czyli gotyckim kościele wybudowanym dla dominikanów w latach 1348-1487 kilkadziesiąt dalej od poprzedniej romańskiej świątyni.





Niestety do wnętrza nie weszliśmy, gdyż akurat gdy byliśmy blisko wejścia, Grzesiek odebrał telefon z informacjami ważnymi dla nas obojga. Na czas rozmowy przysiedliśmy na ławeczce przy Skwerze Świętopełka Wielkiego. Mieliśmy stamtąd widok na kościół św. Mikołaja .



Podczas ofensywy Armii Czerwonej w 1945 roku kościół św. Mikołaja był jedyną ocalałą budowlą sakralną Śródmieścia. Być może nie został spalony przez sowietów dlatego, że powstrzymał ich św. Mikołaj, otaczany przez prawosławnych Rosjan szczególną czcią. Według innej teorii ówczesny proboszcz przekupił radzieckich żołnierzy zapasem alkoholu z kościelnej piwnicy, aby nie splądrowali i nie spalili kościoła.

Po zakończeniu rozmowy telefonicznej uznaliśmy, że do kościoła już nie wchodzimy, przecież już najwyższa pora na kawkę .

Kilka zdjęć (oraz opis) kościoła zamieścił Tony (gdansk-i-wojewodztwo-pomorskie-t56105-45.html#p2187485), natomiast wnętrze można zobaczyć na fotkach w relacji Kulek z 2015 r. (male-i-duze-po-polsce-podroze-brzegiem-baltyku-2015-t49543-105.html#p1674061). Do obu tych relacji zaglądałam przed wyruszeniem na wrześniowe wakacje, trasy zwiedzania mieliśmy co prawda po swojemu, ale wspomniane relacje bardzo się przydały. W zasadzie w większości z następnych odcinków powinny się znaleźć odwołania to tych relacji, ale zapewne nie zawsze to zrobię, gorąco Was jednak zachęcam, abyście tam sami zaglądnęli.

Idziemy ulicą Świętojańską w kierunku Motławy, przed nami dawny kościół św. Jana, obecnie mieści się w nim Nadbałtyckie Centrum Kultury.



Figura Lecha Będkowskiego (https://pl.wikipedia.org/wiki/Lech_B%C4%85dkowski)



Budowę kościoła rozpoczęto około 1377 w miejscu wybudowanej w 1353 kaplicy św. Jana. Prace zakończono w 1465 roku, kiedy to wykonane zostały sklepienia i ukończono budowę wieży. W marcu 1945 roku kościół spłonął. Po zakończeniu działań wojennych wypalony budynek kościoła przykryto dachem i zabezpieczono jego cenne sklepienia. Samą świątynię przeznaczono na lapidarium. W jego wnętrzu przechowywane były fragmenty rzeźb znajdowanych w ruinach, by po identyfikacji użyć ich do odbudowy gdańskiej starówki. Świątynia natomiast nie została objęta planową rekonstrukcją Głównego Miasta, wykonano jedynie przyporę, aby zatrzymać proces odchylania się narożnika północno-wschodniego od pionu. Kościół nie został po wojnie przejęty na cele kultu religijnego, przez wiele lat niszczał, stanowił także scenografię dla filmów wojennych, skutkiem czego popadał w dalszą ruinę. Dopiero pod koniec lat 60.XX odbudowano wieżę, a w latach 80. XX zrekonstruowano sklepienie. W 1991 roku kościół formalnie przekazano diecezji gdańskiej, a ta w 1995 roku wydzierżawiła go na 50 lat Nadbałtyckiemu Centrum Kultury. Remont zewnętrza kościoła został zakończony w 2012 roku, prace we wnętrzu wciąż są prowadzone. Odbywają się w nim koncerty i wystawy organizowane przez Nadbałtyckie Centrum Kultury.

Dochodzimy do Bramy Świętojańskiej, zbudowanej pod koniec XIV wieku.





W XVI wieku straciła znaczenie militarne i umieszczono w niej mieszkania oraz warsztaty. Przebudowana w XIX wieku, zyskała klasycystyczny fronton umieszczony od strony Motławy. Po doszczętnym zniszczeniu brany w 1945, doczekała się odbudowy dopiero w latach 1976-1978 w takiej formie, jak wyglądała w XIX wieku.
Dokładnie naprzeciw Bramy Świętojańskiej, po drugiej stronie Motławy, cumuje Sołdek. Gdy przez bramę przeszliśmy, widok na Sołdka zaburzyła nam taka oto ślicznotka – Czarna Perła.





Nic to, na Sołdka jeszcze popatrzymy . Teraz przejdziemy Rybackim Pobrzeżem i przysiądziemy na kawkę gdzieś z fajnym widokiem.



Sołdek, Spichlerz Królewski i Filharmonia Bałtycka…

Kolejna brama woda – tym razem Brama Straganiarska zbudowana w latach 1481–1492, później rozbudowana przez dodatkowe skrzydło.





Obecnie Brama Straganiarska służy celom mieszkalnym, w latach 1959–1963 mieszkał tu Zbigniew Cybulski.

Postanawiamy, że jak otworzą kładkę, przejdziemy na Ołowiankę.





Zanim to nastąpi, popatrzymy na to i owo w pobliżu Rybackiego Pobrzeża.

Karuzela Gdańska i Baszta Łabędź…



Popiersie kapitana Tadeusza Ziółkowskiego (1886-1949), w tle Targ Rybny…





Kapitan żeglugi wielkiej Tadeusz Ziółkowski to legendarny dowódca polskiego szkoleniowego żaglowca „Lwów”, kolebki polskich nawigatorów w okresie międzywojennym. Tworzył Polski Klub Morski, popularyzował sport żeglarski wśród młodzieży harcerskiej i akademickiej. Brał aktywny udział w życiu Polonii w Wolnym Mieście Gdańsku. Zginął rozstrzelany 22 marca 1940 r. jako więzień obozu koncentracyjnego Stutthof. Bezpośrednią przyczyną jego aresztowania w 1939 r. był fakt, iż nie wyraził zgody na wpłynięcie do Gdańska niemieckiego pancernika „Schleswig-Holstein”.

Ładny spacerek
Ale jesZcze sporo do zwiedzenia Wam zostało ciekaw jestem, ile zdolaliscie rade zobaczyć tą razą

tony montana napisał(a):Ale jesZcze sporo do zwiedzenia Wam zostało

Wszystkiego w jeden dzień nie da się zobaczyć, nawet jak się rezygnuje ze zwiedzania wnętrz. Ale trochę jeszcze będzie, do wieczora daleko

Pomnik „Tym co za polskość Gdańska” przy Podwalu Staromiejskim…



Pomnik stanął w 1969 roku dla upamiętnienia wszystkich poległych w obronie polskości miasta, począwszy od 1308 roku (czyli tzw. rzezi gdańskiej) do końca II wojny światowej.

Baszta Łabędź zamyka Pobrzeże Rybackie , została zbudowana na fundamentach Baszty Rybackiej wzniesionej w drugiej połowie XIV wieku wraz z istniejącym dawniej w Gdańsku zamkiem krzyżackim, dla jego ochrony. Baszta Rybacka kontrolowała też port na Motławie. Została zniszczona przez gdańszczan w 1454 roku, na jej fundamentach zbudowano Basztę Łabędź. Obecny kształt budowla otrzymała w XVI w. po nadbudowaniu kolejnej kondygnacji służącej do obserwacji portu. W 1945 roku baszta została poważnie uszkodzona, odrestaurowano ją w 1967 roku. Obecnie mieści się w niej siedziba Polskiego Klubu Morskiego.





Jesteśmy na ulicy Wartkiej, zbliżamy się do przejścia na Ołowiankę.









Za moment będziemy mogli przejść .



Ta zwodzona kłada dla pieszych działa od czerwca 2017 roku, jest fajnym ułatwieniem dla spacerujących nad Motławą.

Ołowianka to wysepka na Motławie i Kanale na Stępce, w latach 1343–1454 była własnością Krzyżaków.
Z zamku komturów krzyżackich, rozebranego przez gdańszczan rok po jego zdobyciu w 1454 roku, pozostało bardzo mało. Gdyby nie internety, to pewnie nie zwróciłabym uwagi na fragmencik ceglanej ściany przy ulicy Wartkiej, widoczny z kładki na Ołowiankę.





Pójdziemy wzdłuż Motławy, żeby przez cały czas mieć widok na przeciwległy brzeg. Na początek jednak widok na szachulcowe zabudowania pensjonatu „Ołowianka”, wzniesione w 1925 z przeznaczeniem na siedzibę klubu wioślarskiego Victoria.



Jesteśmy przy napisie „Gdańsk” pod Filharmonią Bałtycką. Nocą napis świeci się, ale o tej porze będziemy już gdzie indziej . Na zdjęcie załapał się Lew Hewelion Wolontariusz. Wrocław ma Krasnale, Gdańsk Lwy Heweliony… Figurek jest jednak zdecydowanie mniej, niż naszych Krasnali, a może tylko niewiele zauważyłam?



Fajny widok na Filharmonię Bałtycką mieliśmy z przeciwległego brzegu, teraz więc tylko jedno zdjęcie .



Filharmonia mieści się w neogotyckich budynkach dawnej elektrociepłowni, zbudowanej w latach 1897-1898 ( rozbudowa trwała do 1913 r.). Elektrownia funkcjonowała do 1996 roku, w latach 1998-2005 przeprowadzono rewitalizację w celu dostosowanie terenu do nowej funkcji.

Z nabrzeża na Ołowiance podziwiamy widoki