Pomorze Gdańskie, IX 2025 (Gdańsk)

Było już dość późno, jednak wystarczyło czasu na krótki spacer przez część parku oliwskiego . Przeszliśmy więc obok Spichlerza Opackiego (jego historia sięga 1723 r.), w którym obecnie mieści się Oddział Etnograficzny Muzeum Narodowego w Gdańsku. Usytuowany jest on obok barokowej bramy z XVIII wieku.



Jesteśmy w Parku Oliwskim…

(2012)



Obecny zespół ogrodowo-pałacowy powstał w I połowie XVIII wieku wokół opactwa cystersów. Początkiem dzisiejszego parku był przyklasztorny ogród założony przez cystersów.
W parku znajduje się Pałac Opatów , dawna rezydencja cysterska z najstarszą częścią z XV wieku oraz nowszą zbudowaną w latach 1754-1756. Całość przebudowano w XVIII wieku w stylu rokokowym.



(2012)

Stary cysterski pałac został wybudowany na miejscu dawnej rezydencji książąt pomorskich z rodu Sobiesławiców. Legendarny założyciel rodu Subisław często polował w oliwskich lasach. Razu pewnego został powalony przez szarżującego dzika, który przebił kłem bok Subisława. Rannego, leżącego we krwi, wieczorem znalazł pustelnik. Opatrzył rany księcia i zaniósł go do swej celi. Po ozdrowieniu, książę przyjął chrzest i obiecał sprowadzić na to miejsce zakonników.

Po kasacie klasztoru cystersów i śmierci ostatniego opata w 1836 roku, pałac stał się własnością króla pruskiego. W latach 20.XX wieku pałac był siedzibą Muzeum Krajowego Historii Gdańska. W roku 1945 pod koniec wojny pałac (w międzyczasie zdegradowany do roli magazynów) został podpalony przez Niemców w ramach czyszczenia przedpola frontu przed Armią Czerwoną. Pałac został odbudowany w latach 1958-1965 wysiłkiem ówczesnego Muzeum Pomorskiego w Gdańsku i pełnił początkowo funkcje działu etnograficznego muzeum. Od 1989 roku mieści się tu Oddział Sztuki Współczesnej Muzeum Narodowego w Gdańsku.

Park jest super, szkoda że nie mieliśmy czasu na obejście wszystkich jego części. Nie wątpię, że można tu spędzić nawet cały dzień! My zobaczyliśmy jedynie wodospad i palmiarnię.



W miejscu małego wodospadu niegdyś stał cysterski młyn…

Palmiarnia ma ciekawą cylindryczną formę. Na oglądaniu wyglądu zewnętrznego poprzestaliśmy, było już za późno na więcej.



Na piwko przysiedliśmy poza parkiem, w ogródku Kafe Delfin.



Po śladach wróciliśmy pod oliwską katedrę.



Następnie obok kościoła św. Jakuba dotarliśmy do ulicy, przy której nocowaliśmy.


Jeszcze tylko zakupy śniadaniowe (oraz jakieś umilacze na wieczór ) w markecie niedaleko naszej willi …

Do zobaczenia „jutro”

Ostatni dzień pobytu w rejonie Gdańska był zarezerwowany na spotkanie z koleżanką i wizytę na cmentarzu w Rumi, lokalizacyjnie więc najlepiej pasowało połączenie tego z wypadem do Gdyni. To, w jakiej kolejności odwiedzimy pozostałe części Trójmiasta, zależało od pogody. Prognozy sprawdzone poprzedniego wieczora wskazywały, że najlepiej będzie zacząć od Sopotu . No i rzeczywiście, poranek był spoko .

Spacer: Oliwa – Jelitkowo – Sopot - Oliwa

Uznaliśmy, że Sopot odwiedzimy spacerowo, to przecież nie tak daleko. Gdybyśmy byli bardzo zmęczeni, zawsze moglibyśmy wrócić SKM-ką. Stacja Żabianka-AWFiS, z której mieliśmy korzystać „od jutra”, była po drodze naszego spaceru w kierunku morza. Doszliśmy tam, przecinając teren Akademii Wychowania Fizycznego i Sportu, a po przekroczeniu ul. Grunwaldzkiej stacyjkę było już widać.

Dojście do plaży w Jelitkowie było proste, po drodze trafiliśmy na drzewa ubrane już na jesień .





Niewiele zobaczyliśmy z tej nadmorskiej części Gdańska – ot, krótkie przejście przez park kuracyjny (założony w 1875 r.) do plaży…


Restauracja Parkowa od 1993 roku mieści się w budynku dawnego domu zdrojowego, jaki w latach 11907-1909 zbudowano w sąsiedztwie plaży. Mamy wprawdzie ochotę na kawkę, ale poczekamy z tym do osiągnięcia plazy.

Plaża w Jelitkowie jest niewątpliwie jedną z popularniejszych w Gdańsku, nawet w połowie września całkiem pusto tu nie jest. Tyle, że to raczej spacerowicze, a nie plażowicze. Słońce wprawdzie świeci, ale nie grzeje już tak jak latem…





Pójdziemy brzegiem morza do Sopotu, który jest stąd dobrze widoczny .



Najpierw jednak przysiądziemy na trochę w beach-barze na leniwą kawkę .

Plaża jest szeroka i piaszczysta, spacer w słoneczku to czysta przyjemność . Trochę wprawdzie wieje, ale nie aż tak, żeby to przeszkadzało. Oprócz Sopotu, widać Kępę Redłowską, a za nią Gdynię…

Sopot

W sumie to nie wiem, w którym momencie plaża stała się już częścią Sopotu, a nie Gdańska. Nie miało to dla nas znaczenia, ważna była przyjemność ze spaceru .

Jelitkowo, Sopot - moje tereny rowerowe

tony montana napisał(a):Jelitkowo, Sopot - moje tereny rowerowe

Fajnie masz !

Tuż za plażą widoczna jest secesyjna willa „Rusałka”, usytuowana w sopockiej dzielnicy Karlikowo.



Została zbudowana w latach 1905-1906 dla Eugena Baumanna, fabrykanta pieców kaflowych. W 1912 właścicielem był Gustaw Bomke, dyrektor banku na stałe mieszkający w Magdeburgu. Po II wojnie światowej w willi urządzono Wojskowy Dom Wypoczynkowy Rusałka, obecnie obiekt należy do kompleksu ”Rewita”.









A to dawne Łazienki Południowe wybudowane w 1907 roku w stylu staronorweskiej architektury. W 1938 roku w budynku urządzono schronisko wycieczkowe dla młodzieży Hitlerjugend, po wojnie była tam m.in. restauracja, przebieralnie oraz punkt informacji turystycznej. W latach 1994-1995 Łazienki odrestaurowano i rozbudowano o nowe skrzydła, postawione w miejscu dawnych przebieralni. Obecnie mieści się tam Hotel Chiński Zhong Hua.







Na molo oczywiście pójdziemy, ale najpierw na piwko .

Przed molo, tuż przy ostatnim zejściu z plaży, znajduje się tawerna „Rybitwa”, ale jakoś nas nie ujęła. Pewnie dlatego, że była dość mocno zajęta przez zwiedzających Sopot… Wiem wiem, im bliżej do molo, tym piwko będzie droższe . Trudno, zaszalejemy

Sopocka latarnia morska na historię dość niespotykaną, jak na tego typu obiekt. Była bowiem… kominem. Taki ciekawy architektonicznie komin został zbudowany na początku XX wieku dla zakładu balneologicznego (po modernizacji, od 1956 roku jest to szpital reumatologiczny). Dzięki zainstalowanemu światłu obiekt od początku pełnił też rolę morskiego znaku nawigacyjnego. W 1975 roku zmodernizowano szpitalną kotłownię, bardzo uciążliwy dymiący komin stał się zbędny. Status latarni morskiej komin zyskał w 1977 roku, wówczas bowiem zakończono modernizację i wymianę urządzeń optyczno-świetlnych, dzięki czemu światło sięgało na ponad 17 mil morskich (31,4 km). Obecnie zasięg jest znacznie niższy (tylko 7 Mm), teoretycznie więc nie jest to latarnia morska.







Jesteśmy na placu z widokiem na dom zdrojowy…



Naprzeciwko jest wejście na sopockie molo, ale najpierw piwko (najdroższe na tych wakacjach). Na tarasie Tawerny Molo było pusto, ale we wnętrzu trochę ludków siedziało. Pewnie pogarszająca pogoda wpłynęła na taką decyzję, my jednak nie musieliśmy obawiać się, że danie nam wystygnie . Piwko musi przecież być zimne!

Decyzja o wejściu na sopockie molo była oczywiście bez cienia wątpliwości .
Do końca września obowiązywały bilety: po 10 zł od osoby (tu na zniżki seniorskie liczyć nie mogliśmy, obowiązują dopiero po ukończeniu 70 lat).



Pierwsze molo zbudowano w 1829 roku, miało 31,5 m długości. Do końca XIX wieku rozmiary „urosły” do150 m, w 1910 roku molo miało już długość 315 m. W latach 1925-1928 miała miejsce największa przebudowa molo, a w latach 1989-1991 dobudowano żelbetową głowicę ochraniającą pomost główny. Obecnie drewniana część spacerowa ma długość aż 511,5 m, z czego 458 m prowadzi nad wodą Zatoki Gdańskiej. Szerokość mola waha się od 10 do 26 m.



Na początku była to przede wszystkim przystań nadmorska, jednak od kiedy Sopot zyskał miano miejscowości uzdrowiskowej, molo zaczęto traktować bardziej jako deptak. W okresie międzywojennym molo pełniło również funkcję pomostu dla pasażerów dużych statków pasażerskich, które zatrzymywały się w pewnej odległości, a pasażerów przewoziły jednostki białej floty. W swojej historii molo ma również epizod lotniczy – czasowo funkcjonowała tu przystań lotnicza dla hydroplanów. W 1948 roku molo miało być rozebrane, gdyż komuniści uważali je za kosztowny w utrzymaniu relikt burżuazji.
Najszersza część mola znajduje się w całości nad plażą, nazywana jest patelnią.

Spacerując, możemy podziwiać widok na port morski i Kępę Redłowską, fajnie prezentuje się sopocki Hotel Grand zbudowany w latach 1924-1927.

Na końcu molo mieści się budynek, którego jedną część zajmuje restauracja, a drugą Bosmanat Sopot Marina. Obok biura bosmana znajduje się węzeł sanitarny dla załóg stacjonujących w marinie Sopot. Chętni mogą wypłynąć na krótki rejs statkiem „Pirat”…

W szczycie od molo odchodzi boczna odnoga (tzw. ostroga) mająca 132 m długości i 5,5 m szerokości. Decyzja o budowie mariny przy molo zapadła w 2005 roku, prace rozpoczęto w marcu 2010 roku. W lipcu 2011 zakończono budowę mariny dla ponad 100 jachtów. Wiosną 2021 rozpoczęto rozbudowę mariny przy ostrodze.

Jesteśmy na Skwerze Kuracyjnym, widać wieżę morskiej latarni, a za karuzelą Dom Zdrojowy.



Status uzdrowiska zyskał Sopot oficjalnie dopiero w 1999 roku, dzięki istniejącym tu źródłom solanki. Lecznicze właściwości wód były jednak wykorzystywane przez kuracjuszy pod koniec XVIII wieku, a w XIX wieku miasto rozwinęło się jako popularny kurort. Sercem uzdrowiska jest Dom Zdrojowy, dawniej zwany Domem Kuracyjnym.
Pierwszy dom zdrojowy otwarto w 1824 roku. Na początku był to parterowy budynek, który z czasem został rozbudowany i gdzie zlokalizowano pokoje hotelowe i salę balową.
W 1879 przystąpiono do budowy nowego obiektu, oddanego do użytku dwa lata później. Nowy Dom Zdrojowy został zlokalizowany w miejscu tego, który istnieje dzisiaj.



W 1909 obiekt został zburzony, a w jego miejscu wzniesiono trzeci Dom Zdrojowy, zaprojektowany przez gdańskiego architekta Carla Webera. Budynek został uroczyście otwarty 16 czerwca 1910. Znalazły się w nim sale balowe, restauracje, kasyno i hotel.



Gdy w 1945 roku Sopot zajęła Armia Czerwona, Dom Zdrojowy został przez nią splądrowany, a następnie podpalony. Po przekazaniu miasta Polsce budynku nie odbudowano.

W 2006 przystąpiono do budowy czwartego Domu Zdrojowego wraz z hotelem, został ukończony w 2009 roku. Nowy gmach w dużej mierze nawiązuje architektonicznie do swojego poprzednika.



Charakterystyczny półokrągły budynek to tak zwana Rotunda (poprzednia Rotunda została rozebrana w 2007 roku).