Pomorze Gdańskie, IX 2025 (Gdańsk-Oliwa)

W krypcie pod posadzką kaplicy od 1341 roku składano doczesne szczątki najwyższych dostojników Zakonu. Jako pierwszy spoczął w niej wielki mistrz Dietrich von Altenburg, ogółem spoczęło ich tu jedenastu. Pamiątką po nich są dziś trzy oryginalne, kamienne płyty nagrobne Dietricha von Altenburg, Heinricha Dusemera i Heinricha von Plauen.







Na ścianie można zobaczyć odtworzone w technice en grisaille malowidło przedstawiające klęczących przed Madonną dostojników krzyżackich poległych w bitwie pod Grunwaldem.

Wyszliśmy z kaplicy św. Anny. Tak jak wcześniej pisałam, znajduje się ona pod kościołem zakonnym.



Teraz idziemy przez taras wschodni, który w średniowieczu pełnił rolę cmentarza. Chowano tam rycerzy i mnichów konwentu malborskiego.



Dziś zgromadzono tam płyty nagrobne z różnych okresów. Po prawej stronie znajduje się sześć oryginalnych nagrobków krzyżackich z XIV wieku, pochodzących z dawnego cmentarza konwentualnego na zamku w Gdańsku. Po lewej stronie znajdują się stele i epitafia menonickie z drugiej połowy XVIII i pierwszej połowy XIX wieku, pochodzące z cmentarzy z okolic Malborka.
Uwagę zwraca płyta nagrobna rycerza Wolfa von der Oelsnitz z 1593 r., wójta Działdowa i Rybaków. Zmarł 8.09.1593 r. i został pochowany na cmentarzu w Ostrowinie (w okolicach Ostródy), płytę ufundowała wdowa po Wolfie. Do Malborka płyta trafiła w 1901 roku.

Koło domu Dietricha von Lengendorfa (późniejszy Dom Ogrodnika) przechodzimy na taras południowy z ogrodem, w którym wielki mistrz hodował róże .







Taras od zachodu zamyka wysoki, założony skośnie do bryły zamku, ganek do gdaniska.



Taras zachodni pełnił też funkcje rekreacyjne i komunikacyjne.

Po prawej stronie wznosi się masywna elewacja skrzydła zachodniego, po lewej zaś mur obronny z licznymi wnękami i gankiem dla straży krytym dwuspadowym daszkiem. Mniej więcej w środku długości tarasu znajduje się wejście do młyna.

dangol napisał(a):

Miałam kiedyś na działce ten bluszcz, który pięknie wyglądał oplatając pnie drzew oraz tworząc zielone kobierce. Ale gdy ulubiona renkloda mojego męża pękła pod nim na pół a następnie uschła, to zdecydowaliśmy się wyeliminować ten bluszcz z naszej działki. Ciężka to była praca, bo korzenie ta roślina ma niesamowite, ale się udało.
Tutaj te zdrewniałe łodygi dodają tajemniczości temu zakątkowi, ale podejrzewam, że powodują spore uszkodzenia w tej kamiennej i ceglanej ścianie.

Nie mam ogródka ani działeczki, więc na rośliny patrzę mniej praktycznie , zdecydowanie głównie czy mi się podobają, czy tak sobie.

megidh napisał(a):
Tutaj te zdrewniałe łodygi dodają tajemniczości temu zakątkowi, ale podejrzewam, że powodują spore uszkodzenia w tej kamiennej i ceglanej ścianie.

Ale muszę się Gosiu z Tobą zgodzić, na pewno nie pozostaje to bez wpływu na mury. Przykrą niespodziankę może sprawić nie tylko atrakcyjnie wyglądający bluszcz, ale również inne, z pozoru niewinne i piękne rośliny. Na ścianach domu moich przyjaciół, szkodnikiem okazał się pięknie kwitnący milin. Cała ściana budynku od strony ogrodu musiała zostać wyremontowana, bo zdrewniałe pędy wżarły się w nią. A ogród... korzenie milinu były w każdym zakątku ogrodu, musieli wręcz przeorać wszystko, żeby się ich pozbyć, ogród wyglądał jakby w nim buszowały dziki

Tarasy odwiedzone, więc pora na dziedziniec zamku wysokiego .







Z dziedzińca mamy widok na główną wieżę zamku wysokości 66 metrów, pełniącą pierwotnie funkcję dzwonnicy kościelnej. Po nadbudowie wieżę wykorzystywano jako dodatkowy element umocnień i punkt sygnalizacyjny do przesyłania wiadomości pomiędzy sąsiednimi warowniami.

Studnia zamkowa znajdująca się pośrodku dziedzińca nakryta jest spadzistym dachem i zwień¬czo¬na rzeźbą pelikana karmiącego pisklęta własną krwią.

Weszliśmy na krużganki…





Portal wejściowy do zakonnego kapitularza…







A to Złota Brama wykonana pod koniec XIII wieku, jest więc jednym z najstarszych zamkowych zabytków. Bogato zdobione główne wejście do zamkowego kościoła Najświętszej Marii Panny jest symbolem wejścia do Nieba i obietnicą sprawiedliwości.
Portal został ozdobiony płaskorzeźbionymi motywami figuralnymi i roślinnymi, wyrażającymi ideę Sądu Ostatecznego z przypowieścią o Pannach Mądrych i Pannach Głupich. Treść wzbogacił wątek apokaliptyczny wyrażony przez liczne stwory fantastyczne, wplecione w bogatą dekorację roślinną kapiteli i archiwolt. Całość wieńczy wizerunek Króla Piekieł (na szczycie archiwolty) i Króla Niebios – Chrystusa (w zworniku żeber sklepienia kruchty).













Fajny opis portalu znajdziecie na tej stronie: https://culture.pl/pl/dzielo/zlota-bram ... w-malborku

Krużganek południowy…







Na jego końcu, w poludniowo-wschodnim narożniku zamku wysokiego, jest wejście do ganku wiodącego do gdaniska. Obok wejścia umieszczona została mała rzeźba skrzydlatego diabła, która niegdyś miała wskazywać mieszkańcom zamku przeznaczenie tego pomieszczenia. Grymas na twarzy diabełka i charakterystyczna skurczona pozycja wyraźnie wskazują na naglącą go potrzebę .



Ganek ma długość około 60 m.



Wieża w średniowieczu pełniła rolę głównej toalety zamkowej. Zbudowana została na arkadach, aby mogła pod nią przepływać woda zabierająca nieczystości. Nieczystości spadały do fosy, a następnie były odprowadzane do Nogatu. W razie konieczności wieża pełniła także funkcję wieży ostatecznej obrony, dlatego część ganku prowadzącego do niej z zachodniego krużganka Zamku Wysokiego była zwodzona. Na wyższych kondygnacjach wieży przechowywane były zapasy broni, żywności i wody. Rozbudowa warowni i wzrost bezpieczeństwa wpłynął na likwidację części zwodzonej ganku i wymurowanie go w formie trwałego korytarza na arkadach. Górna część wieży, ganek i dach zostały zrekonstruowane w 1893 roku.

Po oglądnięciu gdaniska wróciliśmy na dziedziniec zamku górnego, a potem przez zespół bramny na dziedziniec zamku średniego.









Obok studni przeszliśmy na wewnętrzny dziedzińczyk przy wejściu do Wielkiego Refektarza (tego dnia oczywiście niedostępnego dla turystów).







Otworzyliśmy drzwi w północnym narożu dziedzińczyka, za nimi schodkami zeszliśmy do piwnic pod skrzydłem zachodnim zamku średniego.

W czasach krzyżackich piwnice pełniły funkcje gospodarcze, obecnie służą do prezentacji drobnych detali architektonicznych. W jednej z piwnic można się zaznajomić z powstawaniem i wyglądem malborskich witraży.







Przed nami już ostatnia część trasy spacerowej z audioprzewodnikiem, który teraz poprowadzi nas przez zamkowe suche fosy. Zaczynamy od fosy pomiędzy zamkiem średnim i zamkiem wysokim.

Na początek widok na Wieżę Kleszą, łączącą się z północną ścianą kościoła zamkowego. Górowała ona nad zamkiem średnim zapewniając załodze dobrą pozycję ogniową względem ewentualnych najeźdźców. Nazwa wieży wzięła się od tego, iż mieszkali w niej proboszczowie obsługujący kaplicę św. Anny i św. Bartłomieja, a także uczniowie służący do mszy porannej. Obecny wygląd wieży to rekonstrukcja z lat 1895-1896, przesunięta została na południe w stosunku do oryginału z lat 1325-1350 (zajęła miejsce XVIII-wiecznej rezydencji jezuitów). Oryginalna wieża krzyżackich księży została zburzona w XV wieku. Wieża Klesza zbudowana została z cegły, częściowo na fundamencie kamiennym. Wiele ceglanych fragmentów podczas rekonstrukcji w XIX w. oraz w czasach współczesnych, po zniszczeniach wojennych.







Jesteśmy pod murami kościoła zamkowego. Tak jak wcześniej pisałam, olbrzymia figura Madonny jest stąd kiepsko widoczna.

Najwęższy fragment fosy



Zbliżamy się do Wieży Gdanisko…



Oto i ona



Od Wieży Gdanisko idziemy suchą fosą zachodnią z widokiem ma Pałac Wielkich Mistrzów, po prawej mijamy budynek młyna.





Budowę zamku malborskiego rozpoczęto w latach 80.XIII wieku. W 1309 roku Malbork stał się siedzibą wielkich mistrzów zakonu (przedtem rezydowali w Ziemi Świętej, a przejściowo w Wenecji). Pałac Wielkich Mistrzów został zbudowany od około 1380 do 1396 roku. Fasada pałacu jest bardzo malownicza, to najbogatsza architektonicznie budowla zamku.

Brama Św. Mikołaja i Basztę Mostową…



To już koniec naszej zamkowej trasy spacerowej.









Oddajemy audioprzewodniki i wychodzimy na pełne kramów nabrzeże Nogatu. Czy żałujemy, że byliśmy na zamku w Malborku w poniedziałek? Absolutnie nie! Darmowa trasa była ciekawa , a może jeszcze kiedyś Malbork będzie nam po drodze i wówczas będzie okazja na zwiedzenie zamkowych wnętrz .

Ale to jeszcze nie koniec wizyty w mieście (ale prawdę mówiąc, niezbyt dużo już zobaczymy ).

Mostem św. Wojciecha przeszliśmy na drugi brzeg Nogatu, po drodze podziwiając panoramę malborskiego zamku.









Obecna kładka przez rzekę dla pieszych i rowerzystów powstała w latach 90.XX wieku w miejscu starszych kładek, w 2020 roku podjęto decyzję o renowacji.

Na obiad zasiedliśmy w tawernie U Flisaka.



Dopiero już tam będąc przypomniało mi się, że tam podczas żuławskiego rejsu zatrzymał się przy niej houseboat, którym pływała Kapitańska Baba ze swoją rodzinką . Beata, jestem na 100 procent pewna, że i nam postój w tym miejscu przypadłby do gustu . Może kiedyś tak właśnie zrealizujemy powrót na malborski zamek?

Tą samą kładką wróciliśmy na bulwar nad Nogatem, aby przejść nim tuż pod zamkowymi murami.

Baszta Mostowa – widok od strony Nogatu.



Warowna brama została zbudowana w latach 1335–1341, jest flankowana dwoma wieżami.



To już ostatni widok na zamek…