Park Narodowy Paklenica znajduje się we wschodniej części pasma górskiego Velebit. Góry te rozciągają się wzdłuż wybrzeża chorwackiego na przestrzeni niemalże 145 km. Velebit jest oczywiście częścią Gór Dynarskich, a jego obszar ogranicza przełęcz Vratnik 698 m (zachód), od południa Adriatyk, od północy obniżenie śródgórskie Licko Polje, a od wschodu obniża się w okolicach Knina i rzeki Zrmanja i niemalże łączy się z nadgranicznym pasmem Pljesevica. Samo pasmo Velebit wraz z parkiem narodowym jest miejscem niezwykłym i unikatowym nie tylko ze względu na swoje położenie, gdzie góry spotykają się z morzem, ale także na ciekawostki, które chroni park narodowy.

10 stycznia 1978 roku na terenie parku Velebit został utworzony rezerwat biosfery zgodnie z programem MaB (Man and Biosphere) pod auspicjami UNESCO. Sama idea tworzenia parków biosfery polega na wyznaczeniu przez każdego z członków organizacji obszarów ważnych dla tego kraju, które mogłyby służyć jako centra badań i ewentualnego monitoringu środowiska (takim rezerwatem w Polsce jest np. Babiogórski Park Narodowy). Utworzenie rezerwatu biosfery na terenie pasma Velebit stanowi oczywiście o jego unikatowości.

Park Narodowy Paklenica został utworzony już w roku 1949, natomiast sam projekt istniał już wiele lat wcześniej. Park objął ochroną trzy zasadnicze elementy: wąwóz Dużej i Małej Paklenicy (stąd nazwa parku) oraz las, który jest główną przyczyną ochrony tego rejonu. Należy także zauważyć, że park nie objął swoimi terenami głównej grani (odległej od parku niecały 1 km) z takimi szczytami, jak: Vaganski vrh (1757 m n.p.m.) czy Sveto Brdo (1751 m), a jedynie w skład parku wchodzi szczyt Crljeni kuk (1661 m), co wiąże się z ochroną wyżej wymienionych elementów (w tym roku jednak uległo to zmianie i obszar parku powiększono).

Wielka i Mała Paklenica to dwa wielkie wąwozy, które wychodzą niemal z Adriatyku, przecinają pierwsze pasmo gór (Velebit składa się z pasemek górskich ułożonych równolegle do głównego grzbietu, które są przedzielone niewielkimi obniżeniami; poszczególne pasma osiągają wysokość ok. 300, 750, 1000 m + grań główna, oczywiście nie musi to być reguła dla całego pasma Velebit, a jedynie dla P.N. Paklenica) i w tym miejscu osiągają obydwa wąwozy największą głębokość, która wynosi dla dużego wąwozu ok. 400 m, a dla małego ok. 350 m. Długość obydwu wąwozów jest podobna i wynosi około 4,5 - 6 km. Wąwozy są ciekawe nie tylko ze względu na swoje unikatowe położenie i wygląd, ale także ze względu na zamieszkujące je rzadkie gatunki ptaków do których należą min: sępy, których rozpiętość skrzydeł osiąga nawet 2,5 - 3 metrów!, a także orły i kilka innych rzadkich gatunków. Obydwa wąwozy są wspaniałą drogą dla penetracji pozostałej części parku narodowego. Wielka Paklenica po kilku kilometrach kończy się rozdzielając się na kilka dosyć okazałych dolin. W miejscu rozdzielenia się czy też jak ktoś woli połączenia się dolin stoi jedyne w parku schronisko Dom Paklenica.

Mniej więcej w połowie długości Wielkiej Paklenicy zaczynają się wspaniałe lasy bukowe, które są niezwykłym kontrastem dla bardzo ubogiej roślinności wybrzeża i niższej części gór Velebit. Pojedyncze drzewa i większe lub mniejsze skupiska występują już nawet na wysokości ok 400 m (w wąwozach), jednak właściwe piętro zaczyna się dopiero na wysokości ok. 900 - 1200 m. Największą część piętra lasu stanowią: buki 72% i sosna 18%, ponadto występuje parę odmian dębu. Natomiast powyżej lasu występują górskie łąki (pow. 1600 m), które odpowiadają naszemu piętru hal. Wszystkie te przyrodnicze rewelacje świadczą o unikalnej wartości Parku Narodowego Paklenica.

Dawid Sadulski      

Artykuł był publikowany na serwisie podróżniczym http://www.globtroter.pl

Bibliografia: Folder Parku Narodowego Paklenica /wydawnictwo chorwackie w wersji angielskiej/.

  Powrót na poprzednią stronę