APARTAMENTY, hotele, wille, latarnie morskie i jachty w Chorwacji. Tysiące zadowolonych Klientów! Adriatica.net - rezerwacje online!

Miejsca, które warto zobaczyć (część 2)

Po prawej stronie zaraz przy wejściu do starego miasta przez bramę Pile znajduje się bardzo interesująca Wielka Fontanna Onufrego (Velika onofrijeva česma), która na pierwszy rzut oka wcale nie przypomina fontanny. Jest to okrągła, dosyć spora budowla, którą w 1438 r. wzniósł Onofrio di Giordano della Cava, żeby uczcić zakończenie budowy wodociągu, dostarczającego miastu wodę ze źródeł rzeki Dubrovački, odległych o 12 km. Pierwotnie była bardzo zdobiona, ale po trzęsieniu ziemi w XVII w. uległa zniszczeniu i do dzisiaj zachowało się z wielu interesujących ornamentów jedynie szesnaście rzeźbionych masek. Z ust tych masek wypływa woda. Podobno jeżeli ktoś umyje ręce pod wszystkimi szesnastoma kranami, obchodząc fontannę zgodnie z ruchem wskazówek zegara, spełni się jego życzenie. Fontanna, wraz ze swoją mniejszą siostrą na drugim końcu Placy, została upamiętniona w renesansowej komedii Marina Držicia Novela od Stanca (XVI w.).

Dzisiaj jest to jedno z ulubionych miejsc spotkań turystów i kochanków (przez co w tłumie umówionych czasami trudno im się odnaleźć).

Zaraz na południe za fontanną stoi dawny żeński klasztor św. Klary powstały na przełomie XIII i XIV w. W 1434 r. w skrzydle klasztoru utworzono jeden z pierwszych na świecie sierocińców. Kiedy w 1806 r. do Dubrownika wkroczyły wojska napoleońskie, klasztor został rozwią-zany, a w jego pomieszczeniach zorganizowano zbrojownię, zamienioną później na stajnie. Obecnie znajduje się tu restauracja i jedna z najczęściej odwiedzanych przez turystów... toalet (płatna).

Po drugiej stronie Placy, tuż koło wejścia na mury obronne stoi kościół św. Zbawiciela (crkva sv. Spasa). Ten niewielki kościółek zbudowany został przez Petra Andrijicia w latach 1520-28 i jest przykładem stylu renesansu lombardzkiego. Jest to jedna z nielicznych budowli Dubrownika, która przetrwała wielkie trzęsienie ziemi w 1667 r., a w 1527 r. wewnątrz namalowano obraz Wniebowstąpienie Piotra z Urbino.

W 1317 r. rozpoczęła się budowa bardzo interesującego kompleksu klasztornego Franciszkanów (Franjevački samostan), który znajduje się za kościołem św. Zbawiciela. Bokiem do ulicy zwrócony jest podłużny, jednonawowy kościół romańsko-gotycki z barokowym wystrojem wnętrza. Przylegają do niego zabudowania klasztorne. W kościele warto zwrócić uwagę na kaplicę rodu Buniciów oraz grobowiec słynnego poety Ivana Gundulicia (1589-1639). Przy wejściu znajduje się piękny portal, z pietą autorstwa miejscowych mistrzów Petara i Leonarda Andrijiciów (1498 r.). Wiele innych cennych zdobień kościoła zniszczyło trzęsienie ziemi. Przylegający do kościoła klasztor pochodzi z połowy XIV w. Jest to jedna z najwspanialszych w kraju późnoromańskich budowli. W jej obrębie rozciąga się piękny dziedziniec, w którym kapitele podwójnych kolumn zwieńczone są rzeźbami przedstawiającymi ludzkie głowy oraz motywy zwierzęce i roślinne - jest to dzieło Mihoja Brajkova, Leonarda Stjepana, Miljana Radomisticia i Ratka Brajkovicia. Pośrodku dziedzińca znajduje się XV-wieczna studnia. W klasztornej bibliotece mieści się ponad 30 tys. wolumenów, 1500 rękopisów, a także wiele dzieł chóralnych i inkunabułów. Wśród rękopisów trzeba wymienić odpis poematu historycznego Ivana Gundulicia Osman. Franciszkanie gromadzili ten księgozbiór przez stulecia, dużym ciosem było oczywiście trzęsienie ziemi, kiedy spora część zbiorów spłonęła. Biblioteka odzyskała świetność w XIX w., W dużej mierze przyczynił się do tego jeden z mnichów, Inočentije Čulić, który zebrał 1132 manuskrypty (żeby było ciekawiej, później mnich ów został austriackim szpiegiem). Największą atrakcją i ciekawostką klasztoru jest jednak zabytkowa apteka. Pochodzi ona z okresu, w którym wznoszono cały kompleks klasztorny, więc jest prawdopodobnie najstarszą apteką w Europie. Początkowo służyła tylko mnichom, ale zapotrzebowanie sprawiło, że w 1391 r. otwarto ją dla całej społeczności miasta. Kom-pleks klasztorny można dzisiaj zwiedzać. Mieści się tutaj Muzeum Małych Braci (Muzej Male Braće) czynne codziennie w godz. 9.00-18.00., placa 2, tel.: (0-20) 321 410, cena biletu - 5-10 HRK dorośli, 3 HRK dzieci. Bilet upoważnia do zwiedzenia całego kompleksu wraz z biblioteką i apteką, w której zobaczyć można m.in. XIV-wieczny sprzęt laboratoryjny. Bardzo interesującym eksponatem muzeum jest wizerunek Dubrownika sprzed trzęsieniem ziemi w 1667 r.

Na północ od Placy, niedaleko za klasztorem Franciszkanów (ulica od Sigurate, niepozorne wejście z lewej strony) leży niezbyt rzucający się w oczy budynek, w którym mieści się Sigurata czyli żeńska część klasztoru (ul. Od Sigurate 13). Siguratę można zwiedzać, ale tylko po uprzedniej rezerwacji. Zobaczyć tu można kolekcję obrazów, sprzętu liturgicznego i przedmiotów codziennego użytku z XIV-XIX w. Sigurata to jednocześnie jedna z najstarszych budowli w Dubrowniku - zbudowano ją w XI w. Klasztor żeński mieści się tu od wieku XIII.

Muzeum Marina Držicia (Dom Marina Držića) znajduje się przy ul. Široka 7 (odchodzi na południe od Placy), tel.: (0-20) 420 490. Czynne jest ono codziennie z wyjątkiem niedziel w godz. 9.00-13.00, a wstęp kosztuje 10 HRK od osoby dorosłej i 5 HRK od dzieci. Jest to muzeum poświęconego jednemu z największych chorwackich poetów - Marinowi Držiciowi (1508-1567) - i jedyne w Chorwacji muzeum teatru. Mieszkańcy miasta twierdzą, że muzeum to jest miejscem, w którym można poczuć atmosferę dawnego Dubrownika jak nigdzie indziej. Oprowadzanie trwa 40 min, grupy zorganizowane muszą dokonać wcześniejszej rezerwacji.

Idąc Placą dalej na wschód i skręcając po chwili w prawo, dochodzimy do cerkwi prawosławnej. Stoi ona przy ul. Od Puča 8 (równoległej do Placy), tel.: (0-20) 426 260. Serbski kościół prawosławny wzniesiono w 1887 r. w stylu serbsko-bizantyjskim. Można tu obejrzeć ekspozycję kilkudziesięciu ikon namalowanych w różnych stylach - od XV do XIX w. Dzieła te pochodzą nie tylko z Dubrownika, ale także z Kotoru, Risana czy Krety. Interesujące są także portrety najważniejszych osobistości Dubrownika autorstwa Vlaho Bukovaca. Nieco dalej na południe od cerkwi znajduje się kościół św. Józefa (sv. Josipa) z 1667 r., wybudowany tuż po trzęsieniu ziemi.

O tym, że Dubrownik był miastem wielu kultur, świadczą nie tylko liczne kościoły i cerkiew, ale także synagoga. Usytuowana jest przy ul. Židovskiej, odbijającej od Placy tuż przed placem Luža. Jest to jedna z najstarszych synagog w Europie, gdyż pochodzi z XV w.

Ze wschodniej strony główny deptak Dubrownika - Stradum - zamyka plac Luža. Jego nazwa pochodzi od tzw. Loggi Dzwonów (nazywanej przez dubrowniczan Luža), która znajduje się w tym miejscu. Dzwony Luži ostrzegały kiedyś mieszkańców miasta przed zbliżającym się niebezpieczeństwem, a także zwoływały Wielką Radę.

Z północnej strony placu Luža znajduje się Pałac Sponza - jeden z najważniejszych dubrownickich zabytków. Zbudowano go w latach 1516-22 według projektu miejscowego architekta Paskoje Miličevicia i przy udziale braci Andrijić, znanych budowniczych z wyspy Korčuli. Budynek ten spełniał różne funkcje, mieściły się tutaj: urząd celny, skarbiec, mennica, bank, urząd miar, Akademia Dubrownicka, a nawet Muzeum Rewolucji Socjalistycznej. W sieni pałacu widnieje napis, który świadczy o pierwotnym przeznaczeniu budynku: "Wzbronione jest nam oszukiwać i fałszować miary, toteż gdy ja ważę towar, ze mną razem czyni to sam Bóg". Za czasów Republiki Dubrownickiej na parterze pałacu spotykali się kupcy i politycy miasta, odbywały się tutaj także posiedzenia członków Akademii Dubrownickiej, która zrzeszała ówczesnych intelektualistów. Pałac Sponza to jeden z nielicznych budynków Dubrownika, który przetrwał trzęsienie ziemi w 1667 r. Reprezentuje styl gotycki i renesansowy, co uwidacznia się w konstrukcji okien pałacu - te na pierwszym piętrze są gotyckie, a na drugim renesansowe. Dzisiaj znajduje się tutaj Archiwum Republiki Dubrownickiej (Arhiva Dubrovačke Republike), ze starymi dokumentami dotyczącymi dziejów miasta. Można je zwiedzać w sezonie w godz. 9.30-14.00 i 19.00-23.00. Znajduje się tutaj wspaniała kolekcja manuskryptów (niektóre prawie tysiącletnie) oraz wystawa pokazująca dzieje Dubrownika, tak więc to miejsce powinien zwiedzić każdy turysta interesujący się historią tego miasta. W głębi pałacu znajduje się niewielki dziedziniec z arkadami, a w jego głębi po lewej stronie znajduje się specjalna sala. Urządzono w niej przejmującą ekspozycję pokazującą tragiczne losy Chorwatów walczących w obronie Dubrownika w czasach, gdy miasto zostało zaatakowane przez połączone armie serbską i czarnogórską w latach 1991-95.

Kolumna Orlanda wznosi się na środku placu Luža. Podobnie jak fontanna Onufrego w drugiej części miasta, jest to ulubione miejsce spotkań. Kolumna przedstawia rzeźbę średniowiecznego rycerza Orlanda, którego pierwowzorem był opiewany w pieśniach Roland. Wykonana została przez Antuna Dubrovčanina w 1418 r. i przez długie lata stanowiła symbol wolności Dubrownika. Tutaj odbywały się dawniej ważne zgromadzenia, tu obwieszczano mieszkańcom wiadomości i publicznie karano przestępców, np. za przyjmowanie łapówek pewien urzędnik został przywiązany do słupa na 24 godziny. Warto przyjrzeć się prawemu przedramieniu przedstawionego wojownika - jego długość służyła jako oficjalny wyznacznik miary w Republice, tzw. łokieć dubrownicki (51,2 cm). Rzeźba Orlanda dosyć często była obracana i przenoszona z miejsca na miejsce. W 1825 r. kolumnę przewrócił silny wiatr i przez następnych 50 lat tkwiła w jakimś magazynie. Kiedy została ponownie postawiona, nie skierowano już miecza na wschód (Turcy przestali być groźni), lecz na północ (stamtąd mogło przyjść zagrożenie).

Stojąc na placu Luža plecami do Placy i bramy Pile, na jej drugim końcu widzimy wieżę zegarową pochodzącą z 1444 r. Mierzy ona 31 m wysokości, a zegar wykonany został z metalu przez Lukę Mihočina, syna admirała. Specjalne figury, które wydzwaniają godziny, początkowo były wykonane z drewna, a w 1478 r. zastąpiono je brązowymi. Z czasem jednak zzieleniały (miejscowi mówią na nie "zelenci") i są dzisiaj symbolem przemijającego czasu. Specjalne wskazówki zegara pokazują fazy Księżyca. W 1506 r. Ivan Rabljanin, producent armat na dubrownickich murach, odlał dzwon, który został tu umieszczony. Trzęsienie ziemi z 1667 r. poważnie nadszarpnęło stabilność wieży. Z biegiem czasu zaczęła się coraz bardziej przechylać. Rekonstrukcja była nieopłacalna, dlatego w 1929 r. zbudowano identyczną dzwonnicę i postawiono ją na miejscu pierwowzoru. Tuż przy wieży znajduje się XVIII-wieczny budynek Straży Głównej.

Aptekarze, lekarze i poeci Jednym z bardziej znanych klasztornych aptekarzy był ojciec Kuzmić. Jego nazwisko zostało jednak upamiętnione w nieco innej dziedzinie. Był on też znawcą muszli, które badał i klasyfikował, nadając niektórym nowe nazwy, np. clausilla Kusmici czy emarginula Kusmiciana. Tematy medyczne nieobce były również poetom. Jeden z nich, Nikola Nalješković, napisał na przykład poemat o artretyzmie Hektorovicia (też poety). Niejaki Dominko Zlatarić, dubrownicki poeta, który został rektorem uniwersytetu w Padwie, doprowadził do utworzenia tam katedry medycyny, choć sam niewiele miał z nią wspólnego. W XVI w. Dubrownik odwiedził znany lekarz - Żyd z Portugalii - Amatus. Jednym z jego pacjentów był poeta Bobaljević, którego Amatus leczył z syfilisu. Pacjent jednak mimo kuracji prowadził zbyt lekkomyślny tryb życia i choroba rozwijała się, doprowadzając go do utraty słuchu. W jednym z poematów sam opisał siebie jako "głuchego jak pień w lesie". Sama kuracja Amatusa składała się z silnych antybiotyków, po których Bobaljević "bardzo się pocił, a z jego uszu leciała biała i czarna ropa". Ciekawostką jest to, że Amatus jako Żyd nie miał prawa wstępu do apteki. Bobaljević nie był jego jedynym pacjentem. Po przyjeździe w 1560 r. do Wenecji lekarz wydał książkę z opisem chorób, z jakimi borykał się w Dubrowniku. Wynika z niej, że jedną z najczęstszych przypadłości był nadmierny popęd płciowy. Amatus leczył z niego m.in. przeoryszę żeńskiej części klasztoru franciszkańskiego.

[czytaj dalej: Miejsca, które warto zobaczyć (część 3)]

Materiały pochodzą z książki "Chorwacja. W kraju lawendy i wina" wyd II. (2006 rok), która ukazała się nakładem Wydawnictwa Bezdroża.
Kup tę książkę w księgarni cro.pl

  Powrót na poprzednią stronę